نقش الگوریتم‌های متاهیوریستیک در بهینه‌سازی تصمیم‌گیری‌های صنعتی و مالی: تحلیل تطبیقی روش‌های مبتنی بر جمعیت و فیزیک در حل مسائل آزمون

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، گروه مدیریت صنعتی، تحقیق در عملیات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 استاد، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران، (نویسنده مسئول)

4 استادیار، گروه مدیریت صنعتی و تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.82335/jfksa.2025.1128135
چکیده

بهینه‌سازی به عنوان عاملی کلیدی در یافتن بهترین راه‌حل‌ها برای مسائل پیچیده در علوم مختلف، نقش حیاتی دارد. این پژوهش به بررسی و مقایسه سه الگوریتم شامل الگوریتم ژنتیک، بهینه‌سازی اجتماع ذرات، شبیه‌سازی تبرید پرداخته است. هدف تحقیق، تحلیل تطبیقی عملکرد این الگوریتم‌ها در زمینه‌های مختلف بهینه‌سازی و شناسایی ویژگی‌ها و نقاط قوت و ضعف آنها در توابع تست صنعتی و مالی از جمله بهینه‌سازی تولید، مالی، کنترل موجودی و مسیریابی وسایل نقلیه است. معیارهای عملکرد کلیدی شامل میانگین، انحراف معیار، نرخ موفقیت، زمان همگرایی، دقت و تنوع جمعیت برای ارزیابی استفاده شد و نقاط قوت و ضعف هر الگوریتم شناسایی گردید. نتایج نشان می‌دهد که انتخاب الگوریتم بهینه‌سازی به ویژگی‌های خاص مسئله بستگی دارد و هیچ الگوریتمی به‌طور مطلق بهترین نیست. پژوهش حاضر بر نیازمندی به توسعه الگوریتم‌های نوین تأکید کرده و می‌تواند به انتخاب ابزارهای بهینه‌سازی مناسب دربهبود روند بهینه سازی در مسائل صنعتی و مالی کمک کند.