تحلیل عناصر اعتبارسنجی مشتریان حقوقی بانک‌های خصوصی با رویکرد MICMAC-ISM

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 استادیار گروه مدیریت صنعتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

3 استادیار گروه مدیریت فناوری اطلاعات، واحد الکترونیکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

doi
https://doi.org/10.82335/jfksa.2025.802465
چکیده

پژوهش حاضر به دنبال ارزیابی معیارهای اعتبارسنجی مشتریان حقوقی بانک‌ها با استفاده از رویکرد ترکیبی دلفی فازی و مدلسازی ساختاری تفسیری است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، پیمایشی است. داده‌های پژوهش با استفاده روش نمونه‌گیری گلوله برفی گردآوری گردیدند که بر این اساس، 15 نفر از خبرگان حوزه مالی در صنعت بانکداری به پرسشنامه‌ها پاسخ دادند. این پژوهش در سه گام اجرا شده است. در گام اول، پس از مرور مبانی نظری، 29 معیار به عنوان معیارهای اولیه اعتبارسنجی مشتریان حقوقی بانک انتخاب شدند. در گام بعد، با نظرخواهی از خبرگان و بکارگیری تکنیک دلفی فازی، 12 معیار به عنوان معیارهای دارای اهمیت بالاتر انتخاب گردیدند. در نهایت، با استفاده از روش‌های مدلسازی ساختاری- تفسیری و میک‌مک، معیارهای نهایی ساختاربندی شده و مدل مفهومی در پنج سطح ارائه گردید. بر اساس نتایج، در سطح اول میانگین حساب مشتری، در سطح دوم نرخ بازده دارایی، در سطح سوم نسبت دارایی‌ ثابت به ارزش ویژه و ریسک اعتباری دوره قبل، در سطح چهارم نسبت مالکانه، سرمایه مشتری و نسبت بدهی و نهایتاً در سطح پنجم نسبت بدهی معوق به دارایی‌های جاری، میزان تسهیلات دریافت شده، ظرفیت استقراض، میزان تسهیلات درخواستی و نوع ضمانت، قرار گرفتند. موسسات مالی می‌توانند در ارزیابی اعتباری مشتریان خود از مدل ارائه شده استفاده نموده و آن را مبنای تصمیم‌گیری خود قرار دهند.