مخاطرات زیستمحیطی ناشی از انفجار خطوط لولۀ نورد استریم در پرتو حقوق بینالملل محیط زیست
نویسندگان
1 استادیار حقوق بینالملل عمومی، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
2 دانشجوی دکتری حقوق بینالملل عمومی، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان، ایران
doi
10.22059/jplsq.2024.369161.3440چکیده
امروزه سطح درک مخاطرات زیستمحیطی بهطور چشمگیری رشد یافته است، بهنحوی که بحرانهای زیستمحیطی همانند آلودگی جو، خاک، دریا، گرمایش جهانی، انتشار مواد خطرناک و تخریب محیط زیست در زمرۀ دغدغههای جدی جامعۀ بینالمللی قرار میگیرد. در 26 سپتامبر 2022، عاملان ناشناس به عمد، خطوط لولۀ نورد استریم واقع در بستر دریای بالتیک را با چهار انفجار در نزدیکی محل دفع مهمات شیمیایی باقیماندة جنگ جهانی دوم حوالی جزیرۀ بورنهولم منفجر کردند. حال این پرسش مطرح است که انفجارها چه مخاطرات زیستمحیطی بشری در پی دارند و چگونه میتوان از محیط زیست در هنگام مخاصمات مسلحانه حمایت کرد؟ یافتهها با استفاده از اسناد و منابع کتابخانهای با رویکرد توصیفی-تحلیلی نشان میدهد که انتشار گاز ناشی از انفجارها علاوه بر افزایش گرمایش جهانی، موجب تخریب اکوسیستم دریایی و آسیبهایی به پستانداران دریایی و ماهیها وارد کرده و برای حمایت از محیط زیست؛ یک نظام حقوقی بینالملل محیط زیست از اصول، معاهدات و حقوق عرفی ترکیب یافته است تا از محیط زیست نهتنها زمان صلح، که هنگام جنگ نیز حفاظت کند، استناد به این قواعد یک حق بینالملل بشری نسبت به محیط زیست سالم وجود دارد که بالنتیجه انفجارهای خطوط نورد استریم را میتوان از مصادیق نقض حقوق بشر و بشردوستانه تلقی کرد.
