تبیین رابطه چرخشی بین کالاهای استراتژیک و بازارهای مالی اسلامی در ایران (رویکرد تغییر رژیم آرچ - مارکوف سوئیچینگ)
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
4 استادیار گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
https://doi.org/10.82335/jfksa.2025.1188417چکیده
در این مطالعه به دنبال تبیین رابطه چرخشی بین کالاهای استراتژیک و بازارهای مالی اسلامی در ایران در رژیمهای رکود و رونق هستیم. برای این منظور با استفاده از مدل چرخشی و تغییر رژیم آرچ - مارکوف سوئیچینگ اثر متغیرهای مطالعه طی بازه زمانی 1370 تا سال 1400 مورد بررسی واقع میگردد. براساس نتایج حاصل از تخمین مدل، با افزایش نوسانات ارزی و نوسانات قیمت در بازار بازار طلا و شوکهای منفی پولی، تسهیلات اعطایی بانکها در قالب عقود اسلامی به بخش خصوصی کاهش می یابد. به طور کلی، نوسانات و شوکهای منفی، ریسک پروژه های سرمایه گذاری را افزایش می دهد و به کاهش سرمایه گذاری منجر می شود؛ به ویژه در وضعیت تورمی که ارزش پول کاهش مییابد، نرخ های بهرۀ اسمی برای پس انداز و ذخایر پایین است. در این حالت، سرمایه گذاری برای ارز، املاک، طلا و...، نرخ بهره بیشتری را در مقایسه با حفظ ذخایر در سیستم بانکی فراهم می کند. این امر، کاهش تمایل به پس انداز را موجب می شود و وجوه در دسترس برای سرمایه گذاری در سیستم بانکی را کاهش می دهد و در نتیجه تسهیلات اعطایی بانکها در قالب عقود اسلامی به بخش خصوصی کاهش می یابد.