کنترل ریسک پرتفوی با استفاده از الگوریتم ازدحام ذرات

نویسندگان

1 استاد یار گروه مدیریت مالی , گروه مدیریت مالی, دانشکده مدیریت و اقتصاد , واحد رودهن , دانشگاه آزاد اسلامی , تهران , ایران. (نویسنده مسئول)

2 استادیار گروه مدیریت مالی , دانشکده مدیریت و اقتصاد , واحد علوم و تحقیقات , دانشگاه آزاد اسلامی , تهران , ایران.

3 دانشجو دکتری مهندسی مالی , گروه مدیریت مالی , دانشکده مدیریت و اقتصاد , واحد رودهن , دانشگاه آزاد اسلامی , تهران , ایران.

4 استادیار گروه آمار و ریاضی , واحد رودهن , دانشگاه آزاد اسلامی , تهران , ایران

doi
https://doi.org/10.82335/jfksa.2025.1125644
چکیده

در این تحقیق، از الگوریتم ازدحام ذرات بهبود یافته برای بهینه سازی کنترل ریسک در پرتفوی استفاده شده است. از دادههای سه ماهه دوم سال 1402 برای 50 شرکت فعال بورس اوراق بهادار تهران استفاده شده و مقادیر ارزش بازار، قیمت ابتدا، قیمت انتها و بازدهی در 10 تاریخ متفاوت استخراج شده و از الگوریتم ازدحام ذرات پیشرفته برای بهینه سازی کنترل ریسک پرتفوی استفاده شده که مقادیر پارامترهای شبیه سازی در جدول (4-۳) آمده است. نرخ بازده بدون ریسـک، میزان سود یا بازدهی را که سرمایه گذار از یک سرمایه گذاری با ریسک مطلقاً صفر در طول یک بازه خاص انتظار دارد، نمایش می‌دهد. این نرخ، کمترین مقدار بازدهی است که سرمایه گذار برای هر سرمایه گذاری انتظار دارد. سرمایه گذار ریسک اضافی را تا زمانی که ریسک بازده احتمالی بزرگ‌تر از نرخ بهره بدون ریسـک نباشد، قبول نخواهد کرد. مقدار نرخ بازده بدون ریسک در سال 1402، 23%, معیار شارپ برای بازدهی سهم، 23 شرکت انتخاب شده برابر با 17.69 است در حالیکه برای همه شرکت‌ها برابر با 11.56 میباشد که نشان‌دهنده کاهش ریسک سرمایه‌گذاری و افزایش سود آن در شرکتهای انتخاب شده‌است. بالا بودن میزان این معیار نمایانگر بازده به دست آمده، با تقبل ریسک کمتر است. معیار ترینر برای بازدهی سهم، 23 شرکت انتخاب شده 0.15 و برای 50 شرکت فعال 0.12 است. هرچه مقدار ترینر بیشتر باشد، پرتفوی بهتری ایجاد می‌شود. معیار جنسن بازدهی سهم،23 شرکت انتخابی و 50 شرکت فعال یکسان بوده و 0.22 می باشد.