آزمون علیت ساختارگرایی یا تطابق‌گرایی میان شیوه‌های تامین مالی بانک در چارچوب عقود اسلامی و سپرده‌های دیداری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد؛ علوم اقتصادی گرایش بانکداری اسلامی؛ دانشکده اقتصاد؛ دانشگاه خوارزمی؛ تهران؛ ایران

2 استادیار؛ عضو هیُت علمی گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی؛ دانشکده اقتصاد؛ دانشگاه خوارزمی؛ تهران ؛ ایران( نویسنده مسئول)

3 دانشیار؛ گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی؛ دانشکده اقتصاد؛ دانشگاه خوارزمی؛ تهران؛ ایران

doi
https://doi.org/10.82335/jfksa.2025.1202745
چکیده

مقاله حاضر به تبیین آزمون علیت ساختارگرایی یا تطابق‌گرایی میان شیوه‌های تامین مالی بانک در چارچوب عقود اسلامی و سپرده‌های دیداری در بانک‌های غیر دولتی، تجاری و تخصصی طی سال‌های 1385-1402 می‌پردازد. مطابق نتایج علیت از سمت متغیر سپرده دیداری  به سمت اکثر متغیرهای تسهیلات در قالب عقود مبادله‌ای پذیرش شد. اوراق مشارکت محور اغلباَ، قابیلت انتقال به بخش حقیقی را ندارد. اگر بخواهیم دلایل این عامل را واکاوی نماییم، علاوه بر دلایل اقتصادی؛ از‌جمله بالابودن نرخ تورم در کشور که به بالا بودن نرخ سود تسهیلات منجر می‌شود و هزینه گرفتن تسهیلات مشارکتی را افزایش داده و سرمایه‌گذاری در بخش‌های تولیدی را کاهش داده و منجر به عدم ورود سرمایه‌ها به بخش تولید می‌شود، سایر عوامل از‌جمله مباحث مربوط به تحریم‌های اقتصادی، کاهش درآمد‌های ارزی بخاطر پایین آمدن فروش نفت در بازار‌های جهانی، ریسک‌های مالی و اقتصادی، مشکلات ناشی از مسئله انتقال پول به کشور، عدم فعال بودن صنایع ایران و وابستگی به واردات مواد خام اولیه و کاهش صادرات غیر نفتی، سیاست‌گذاری‌های اشتباه دولت و بانک مرکزی در برقراری تعادل در عرضه و تقاضای کالا در بازار در افزایش تورم و در نتیجه بالا رفتن هزینه دریافت اوراق مشارکت محور اثرگذار بوده که نتیجه آن حرکت به سمت عقود مبادله‌ای می‌باشد.