الگوی مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان ابتدایی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت آموزشی، واحدقم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

2 دانشیار،گروه مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، ایران.

3 دانشیارگروه مدیریت آموزشی، واحدقم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

doi
10.71522/jiem.2025.02221206648
چکیده

مسئولیت اجتماعی معلمان به عنوان یکی از عوامل کلیدی در بهبود کیفیت آموزش و ارتقای سطح شهروندی اجتماعی دانش‌آموزان، اهمیت قابل‌توجهی دارد. معلمان نه تنها انتقال‌دهنده دانش، بلکه الگوهای اخلاقی و اجتماعی برای نسل آینده محسوب می‌شوند. شرایط بحرانی در سطح بین المللی در حوزه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی و آموزشی نیازمند ارائه‌ی الگوهای پیش‌برنده است. وجود افرادی با مسئولیت پذیری بالا یکی از سرمایه های عظیم هر جامعه ای محسوب می شود. تربیت معلمان آینده در زمینه « مسئولیت‌پذیری اجتماعی» سبب رشد اخلاق، تعهد اجتماعی، عدالت و رفاه در شهروندان خواهد شد زیرا مخاطب معلمان، دانش‌آموزانی هستند که آینده‌ی کشور را رقم می‌زنند. علیرغم اهمیت مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان کمبود مطالعات پژوهشي در اين زمينه در نظام آموزش و پرورش كشور كاملاً محسوس است. این پژوهش با هدف ارائه الگوی ارتقای مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان دوره ابتدایی انجام شد. پژوهش از نوع کیفی بوده و برای جمع آوری داده های کیفی، با استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی و با توجه به اصل اشباع با 12 نفر از متخصصین مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. در تجزیه و تحلیل داده های حاصل از مصاحبه، از روش تحلیل مضمون استفاده شد. در مجموع 346 کد ثانویه، به 34مضمون اولیه رسید. نتایج حاصل از تحلیل مضمون نشان داد ابعاد مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان، شامل مسئولیت‌پذیریِ ارتباطی، شغلی، جامعه محور، اخلاقی، آموزشی، دینی، تربیتی، فرهنگی و سلامت محور است.