فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: دانشگاه‌ جامع‌ علمی ‌کاربردی با تمرکز بر آموزش‌های مهارتی‌ و کاربردی، گامی‌ ارزشمند در راستای تربیت‌ نیروی کار متخصص‌ و متناسب‌ با نیازهای بازار کار برداشته‌ است‌. رضایت تحصیلی به میزان لذت و خشنودی فردی از نقش و تجربیات خود در محیط آموزشی اشاره دارد. نگرش‌ به‌ رشتۀ‌ تحصیلی‌ شامل دیدگاه‌های فرد نسبت به آینده شغلی، میزان علاقه به رشته، انگیزۀ یادگیری و حتی تأثیرات اجتماعی و خانوادگی است. پیشرفت تحصیلی‌ به‌ میزان انرژی یا نیرویی‌ که‌ یک‌ فراگیر صرف انجام فعالیت‌های تحصیلی‌ می‌کند و میزان اثربخشی‌ و کارایی‌ آن اطلاق می‌شود. نیازهای بازار کار به‌عنوان‌ عامل‌ خارجی‌، می‌تواند بر انتخاب‌ رشته‌ تحصیلی‌ و رضایت تحصیلی دانشجویان‌ تأثیر بگذارد. رضایت تحصیلی یکی از عوامل مهم در موفقیت و پیشرفت دانشجویان محسوب می‌شود. زمانی که فرد احساس رضایت از روند یادگیری خود داشته باشد، انگیزه بیشتری برای مطالعه و تلاش داشته و منجر به بهبود عملکرد تحصیلی می‌شود. روش‌شناسی پژوهش: تحقیق‌ حاضر از لحاظ‌ اهداف‌ پژوهش‌، کاربردی و از نظر نحوۀ گردآوری داده‌ها توصیفی‌ از نوع‌ هم‌بستگی‌ تحلیل‌ رگرسیون‌ چندگانه است‌. جامعۀ‌ آماری در این‌ پژوهش‌، شامل‌ دانشجویان‌ دانشگاه‌ جامع‌ علمی‌کاربردی شهرستان آران و بیدگل (7٠٠ نفر) در سال‌ تحصیلی‌ 1403-1404 بودند که‌ برخی‌ از آنان‌ در آن‌ نیمسال‌ دانش‌آموخته‌ شده‌ بودند. از کل‌ جامعۀ‌ آماری به‌ روش‌ نمونه‌گیری تصادفی‌ ساده‌ و با استفاده‌ از نرم‌افزار ١.٣ GPower در جامعۀ‌ محدود با سطح‌ اطمینان‌ اسمی‌ 0.95 تعداد نمونۀ‌ آماری ۱۱۱ نفر تعیین‌ شد و به‌منظور نظرسنجی‌ از جامعۀ‌ هدف‌، سه پرسش‌نامه‌ استاندارد «رضایت تحصیلی» (لنت و همکاران 2005) با 7 سوال، «نگرش‌ دانشجویان‌ نسبت‌ به‌ رشته‌ تحصیلی‌‌» (سوفور‌ و همکاران، ١٣٩٢) با ١٧ سؤال‌ و «نیازهای بازار کار» حاوی ٣٤ سؤال (اجتهادی و بهروزی،1385)‌ بر اساس طیف‌ پنج‌گزینه‌ای لیکرت‌ بود. معدل‌ دانشجویان‌ نیز، به‌عنوان‌ شاخص‌ پیشرفت‌ تحصیلی‌ منظور شد. پس‌ از هماهنگی‌های موردنیاز، پرسش‌نامه‌های پژوهش‌ به‌صورت‌ چاپ‏شده در اختیار دانشجویان گروه‌های مختلف به‌صورت تصادفی قرار گرفت و پس‌ از بیان‌ توضیحات‌ لازم‌ و اهداف کلی‌ پژوهش‌ از آنان‌ دعوت‌ شد تا در پژوهش‌ شرکت‌ کنند. ارزیابی‌ پایایی‌ پرسش‌نامه‌ به‌ روش‌ آلفای کرونباخ‌ انجام‌ شد. مقدارهای آماره‌ آلفا 0.963 و 0.995و 0.992 به‌ دست‌ آمد که‌ نشانگر پایایی‌ مناسب‌ ابزار است‌. مجذور هم‌بستگی‌ چندگانه‌ همه‌ گزاره‌های پرسش‌نامه‌ با کل‌ آزمون‌ مثبت‌ بود و نیازی به‌ حذف‌ یا اصلاح‌ گزاره‌ها وجود نداشت‌. روایی‌ پرسش‌نامه‌ استاندارد«رضایت تحصیلی» در پژوهش ستایشی اظهری و همکاران 1400 و پرسشنامه استاندارد «نگرش‌ دانشجویان‌ نسبت‌ به‌ رشته‌ تحصیلی‌» در پژوهش‌ بدیع‏زاده و ارشاد، ١٣٩٥ و هم‏چنین‌ روایی‌ پرسش‌نامه‌ استاندارد «نیازهای بازار کار» در پژوهش‌ اجتهادی و بهروزی،) سنجیده‌ شده‌ و مثبت‌ بوده‌ است‌. جهت‌ تجزیه‌وتحلیل‌ آماری داده‌ها از طریق‌ آزمون‌ هم‌بستگی‌ پیرسون‌ و رگرسیون‌ چندگانه‌ از نرم‌افزار ٢٧ SPSS استفاده‌ شد. یافته‌های پژوهش‌: طبق یافته‏ها حدود 60% افراد شرکت‏کننده را زن و متاهل، 65% افراد دانشجوی کارشناسی و 44% افراد نیز جز گروه الکترونیک می‏باشند. یافته‌ها نشان‌ داد با استفاده‌ از روش‌ تحلیل‌ رگرسیون‌ چندگانه‌، مدل‌ معنا‌داری به‌ دست‌ آمد (0.678= مجذور R تنظیم‌ شده‌ و 0.05P<)و این‌ مدل‌ 68% از واریانس‌ را توجیه‌ می‌کند (687 .٠= مجذور R تنظیم‌ شده‌) و ارتباط معناداری وجود دارد. در مدل رگرسیون، ضریب غیراستاندارد برای متغیر نیاز بازار کار برابر با -0.121 به‌دست آمده است. این نشان می‌دهد که با افزایش ادراک از نیاز بازار کار، به‌طور متوسط 0.121 واحد از رضایت تحصیلی کاهش می‌یابد. این رابطه از نظر آماری معنادار بوده و سطح خطا برابر با 0.000 است (p < 0.05). هم‏چنین، مقدار ضریب بتای استاندارد برای این متغیر برابر با -0.518 بوده که بیانگر تأثیر قوی و منفی در مقیاس انحراف معیار است. مقدار آمارۀ t برای این متغیر برابر با -5.584 است، که نشان‌دهندۀ معناداری رابطه می‌باشد .در خصوص متغیر پیشرفت تحصیلی، ضریب رگرسیون برابر با 5.427 به‌دست آمده که نشان می‌دهد با افزایش یک واحد در پیشرفت تحصیلی، رضایت تحصیلی به‌طور متوسط 5.427 واحد افزایش می‌یابد. این رابطه نیز از نظر آماری معنادار است (Sig = .000). بتای استاندارد آن برابر با 0.661 بوده که تأثیر قوی در مقیاس انحراف معیار را نمایان می‌کند. مقدار آمارۀ t برای این متغیر برابر با 7.639 بوده و به‌وضوح مؤید معناداری آماری رابطۀ میان این دو متغیر است. برای نگرش به رشتۀ تحصیلی، ضریب رگرسیون برابر با 0.257 است، که نشان‌دهندۀ ارتباط مثبت بین نگرش و رضایت تحصیلی می‌باشد. این رابطه از نظر آماری نیز معنادار است (Sig = .000)، و ضریب بتا برابر با 0.638 است؛ بنابراین، می‌توان گفت که افزایش نگرش مثبت نسبت به رشتۀ تحصیلی منجر به افزایش رضایت تحصیلی می‌شود. مقدار t برای این متغیر برابر با 8.980 است، که سطح بالای معناداری را تأیید می‌کند.در مجموع، نتایج نشان می‌دهند که هر سه متغیر پیشرفت تحصیلی، نگرش به رشته تحصیلی، و ادراک از نیاز بازار کار به‌طور معناداری قادر به پیش‌بینی رضایت تحصیلی هستند. با این حال، اثر نیاز بازار کار منفی است و باید در بحث نهایی به‌طور انتقادی تحلیل شود. نتیجه‌گیری: تحلیل آماری داده‌ها با استفاده از رگرسیون چندمتغیره نشان داد که دو متغیر «پیشرفت تحصیلی» و «نیازهای بازار کار» دارای تأثیر مثبت و معنادار بر رضایت تحصیلی دانشجویان هستند. مقدار آمارۀ t برای این دو متغیر نیز به‌ترتیب 7.639 و -5.584 بود که نشان‌دهندۀ سطح بالای معناداری آماری است (Sig = .000).در مقابل، متغیر «نگرش به رشته تحصیلی» با ضریب بتای 0.638 و آماره t برابر با 8.980 نیز اثر مثبت و معناداری بر رضایت تحصیلی داشت (Sig = .000)، بنابراین یافته‌ها نشان دادند که هر سه متغیر مستقل به‌طور معنادار می‌توانند رضایت تحصیلی را پیش‌بینی کنند. جمع‌بندی نتایج حاکی از آن است که رضایت تحصیلی دانشجویان به‌طور معناداری تحت‌تأثیر عوامل آموزشی، روان‌شناختی و اجتماعی قرار دارد. لذا لازم است سیاست‌گذاران آموزشی به بازنگری در ساختار برنامه‌های درسی، تقویت مشاوره‌های شغلی و تحصیلی، و انطباق بیشتر محتواهای آموزشی با نیازهای واقعی بازار کار اقدام کنند تا کیفیت آموزش ارتقاء یابد