مدلسازي ساختاري – تفسيري(ISM) حكمراني شركتي با رويكرد رفتاري

نویسندگان

1 دانشجوي دكتري، گروه مديريت دولتي، دانشكدة مديريت و اقتصاد، واحد علوم و تحقيقات، دانشگاه آزاد اسلامي، تهـران، ايـران

2 استاد، گروه مديريت دولتي، دانشكدة علوم و فناوريهاي پزشـكي، واحـد علـوم و تحقيقـات، دانشـگاه آزاد اسـلامي، تهران، ايران. (نویسنده مسئول)

doi
چکیده

حکمرانی شرکتی به‌عنوان چارچوبی از قوانین، رویه‌ها و نهادها، نقش مهمی در توازن منافع ذی‌نفعان ایفا می‌کند. با وجود اهمیت گروه‌های ذی‌نفع، الگوی حکمرانی شرکتی با رویکرد رفتاری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، طراحی الگویی برای حکمرانی شرکتی در سازمان تأمین اجتماعی ایران و شرکت‌های وابسته با رویکرد رفتاری ذی‌نفعان، مبتنی بر روش مدل‌سازی ساختاری-تفسیری (ISM) است. در روش پژوهش از  رویکرد آمیخته استفاده شد. در بخش کیفی، با روش فراترکیب و تحلیل ۷۴ مقاله منتخب از میان ۴۱۵ مقاله شناسایی‌شده، شاخص‌ها و مؤلفه‌ها استخراج گردید. در بخش کمی، با استفاده از تکنیک ISM و نرم‌افزارهای SPSS، MICMAC و SmartPLS، ابعاد الگو سطح‌بندی و مدل نهایی اعتبارسنجی شد. داده‌ها با مشارکت ۱۸ نفر از خبرگان، مدیران و اساتید دانشگاه در قالب روش دلفی و گروه کانونی جمع‌آوری شدند. نتایج نشان داد الگوی پیشنهادی دارای ۷ بعد کلیدی شامل: عوامل ارتباطی، رفتار ذی‌نفعان، مشارکت ذی‌نفعان، تصمیم‌گیری و خط‌مشی‌گذاری، حاکمیت هیئت‌مدیره، فرایند و شفافیت حکمرانی شرکتی است. سه بعد «تصمیم‌گیری و خط‌مشی‌گذاری»، «فرایند حکمرانی» و «شفافیت» در سطح زیربنایی مدل بیشترین تأثیر را دارند. شاخص نیکویی برازش (GOF) برابر با 0.63 به‌دست آمد که نشان‌دهنده برازش مناسب مدل است.