جداسازی، شناسایی و انگشتنگاری باکتریهای لاکتوباسیلوس از محصولات لبنی و تخمیری سنتی استان لرستان و تعیین روابط ژنتیکی بین آنها با استفاده از تکنیک RAPD-PCR
نویسندگان
1 استادیار گروه زراعت و اصلاحنباتات، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زیستشناسی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران.
3 دانشیار گروه زیستشناسی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران.
doi
10.30495/jftn.2023.74174.11265چکیده
باکتریهای اسید لاکتیک (LABs) اجزای اصلی و طبیعی میکرو فلور دستگاه گوارش هستند. شناسایی باکتری های اسید لاکتیک برای مطالعات پایه و کاربرد در صنایع غذایی از اهمیت ویژهای برخوردار است. جهت جداسازی باکتریهای اسید لاکتیک طبیعی، نمونههای ماست محلی و ترخینه از مناطق مختلف استان لرستان با در نظر گرفتن فواصل جغرافیائی مناسب و شرایط آب و هوائی مختلف جمعآوری شد. پس از جداسازی باکتریهای گرم مثبت و کاتالاز منفی، تعداد 20 باکتری اسید لاکتیک انتخاب و سپس با استفاده از آغازگرهای اختصاصی، ژن 16SrDNA تکثیر و پس از همردیفی و مقایسه با بانک اطلاعاتی NCBI، نوع باکتری تعیین گردید. به منظور برآورد تنوع ژنتیکی بین باکتریهای مورد مطالعه، از 4 آغازگر نشانگر RAPD استفاده شد. در انتها درخت فیلوژنتیکی بین باکتریهای مورد مطالعه انجام گرفت. براساس آزمون آنتیبیوگرام مشخص شد که باکتریهای مورد مطالعه به آنتیبیوتیک کانامایسین و آمیکاسین مقاوم و به آنتیبیوتیکهای جنتامایسین، ونکومایسین و تتراسایکلین حساس بودند. باکتریهای جداسازی شده از ترخینه با 97 درصد شباهت و باکتریهای جداسازی شده از ماست با 89 درصد شباهت در گروه مشابهی قرار گرفتند. دو سویه باکتری جداسازی شده از ماست با 94 درصد به باکتری L.rhamnosus شباهت داشتند. در رابط با دو سویه باکتری جداسازی شده از نمونه ترخینه، نتایج نشان داد که این دو باکتری با شباهت 98 درصد به باکتری گونه L.pentosus شباهت داشتند. براساس نتایج گروهبندی توسط نشانگر RAPD، باکتریهای مورد مطالعه در ضریب تشابه 57 درصد تشکیل 6 گروه دادند و یک ژنوتیپ به تنهایی یک گروه تشکیل داد. در رابطه با فواصل جغرافیائی و گروهبندی به دست آمده، نمونههای باکتری جداسازی شده از محصولات سنتی مناطق جغرافیائی مشابه، در گروههای نزدیک به هم قرار گرفتند. نتایج به طور کلی نشان داد که استفاده از نشانگرهای ژنتیکی میتواند در شناسائی دقیقتر گونه و سویه باکتریهای اسید لاکتیک محصولات لبنی و تخمیری بسیار کارا باشد.