خانۀ ظروفچی یا عمارت فخرالملک: پژوهشی دربارۀ تاریخ ومعماری آن
نویسندگان
1 دانشکده معماری و شهرسازی، موسسه آموزش عالی معماری و هنر پارس، تهران، ایران
2 استادیار دانشگاه علوم و تحقیقات/ گروه معماری و مرمت
doi
https://doi.org/10.71871/jhcin.2025.1211288چکیده
یکی از خانههای تاریخی، بنایی معروف به «خانه ظروفچی» است که در محله قدیمی عودلاجان و در کوچه فخرالملک واقع شده است. پژوهش پیش رو باهدف بررسی تاریخ و معماری این بنا انجام شده و علاوه بر معرفی کالبدی و بررسی اجمالی تزیینات ساختمان، تاریخچه تغییرات بنا را نیز روشن میکند. همچنین با بررسی نقشههای قدیمی تهران و تطبیق تغییر نام تاریخی کوچه¬ای که بنا در آن واقع بوده به نام فخرالملک، به بررسی قدمت و مالکیت بنا و زندگینامه بانی آن می¬پردازد. یافتهها نشان میدهد که بنا شامل دو قسمت کاملاً متفاوت است. بانی بخش قدیمی رضاقلیخان والی، پدر ابوالحسنخان اردلان ملقب به فخرالملک بوده که نام خیابان برگرفته از او است. در اواخر قاجار یا اوایل پهلوی نیز، بخش دیگری با معماری کاملاً متمایز در ضلع شمالی زمین ساخته شده و بخشهای دیگری از بنا نیز در سالهای اخیر از بین رفته است.