فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رهبری مخرب در مدارس با ایجاد فضایی پُر از ترس، ناامنی، بی‌اعتمادی و افزایش تنش‌های بین‌فردی می‌تواند آسیب‌های جدی به دانش‌آموزان، معلمان و کارکنان مدرسه وارد کند. هدف پژوهش حاضر واکاوی رهبری مخرب و پیامدهای آن در مدارس استان تهران بود. مطالعه حاضر، پژوهش کیفی است که با استفاده از راهبرد پدیدارشناسی تفسیری و با روش تحلیل کلایزی انجام شد. درراستای هدف پژوهش تجارب درک‌شده معلمان نسبت به رفتارهای مخرب مدیران مدارس و پیامدهای آن کاوش شد. میدان پژوهش مدارس ابتدایی و متوسطه استان تهران بود. چهارده مصاحبه به روش نمونه‌گیری هدف‌مند و گلوله برفی ازطریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با معلمان و معاون مدرسه انجام شد. مدت زمان مصاحبه‌ها بین 40 تا 60 دقیقه بود. پس از تحلیل داده‌ها 35 مؤلفه مربوط به رفتارهای رهبری مخرب کشف شد که درقالب 8 مضمون اصلی رفتارهای مخرب، سلطه و اربابی، خودشیفتگی، رفتار سیاسی نامطلوب، رفتار توهین‌آمیز، عدم همدلی، رفتار ناعادلانه، مدیریت خُرد، مقاومت در برابر تغییر و فقدان مسئولیت‌پذیری طبقه‌بندی شدند. همچنین، 25 مؤلفه مربوط به پیامدهای رهبری مخرب استخراج و درقالب 8 مضمون اصلی دسته‌بندی شدند. چنین فضایی منجر به کاهش انگیزه شغلی، افزایش تنش‌های بین‌فردی، کاهش همکاری و تعامل، عدم توسعه حرفه ای، کاهش اعتماد بین‌فردی، عدم تکمیل کادر آموزشی، کاهش سلامت جسمی و روانی و سمی شدن محیط مدرسه می‌شود. نتایج پژوهش مؤید بروز رفتارهای مخرب مدیران در مدارس ایران است. از طریق توجه به صدای معلمان، این پژوهش سعی دارد آگاهی درباره رهبری مخرب در محیط آموزشی را افزایش دهد و نیاز به بهبود ساز و کار‌های رهبری در سازمان‌های آموزشی را مورد توجه قرار دهد.