بررسی عوامل زوال شهرهای خوزستان در دوران میانۀ اسلامی (سده¬های چهارم تا هشتم هجری)
نویسندگان
1 گروه تاریخ، دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز - ایران.
2 گروه تاریخ، دانشگاه اصفهان، اصفهان- ایران.
doi
https://doi.org/10.71871/jhcin.2025.1210928چکیده
خوزستان در سده¬های نخست هجری دارای شهرهای آباد و پرونق فراوانی بود. از اواخر سدۀ چهارم به بعد، به تدریج بسیاری¬ از شهرهای کوچک و بزرگ این منطقه رو به ویرانی و زوال نهادند. به طوری که در سدۀ هشتم هجری، بسیاری از آن شهرها دیگر وجود نداشتند و معدود شهرهای باقی مانده نیز رونق و آبادانی سابق را نداشتند. این پژوهش با رویکردی تحلیلی در پی پاسخ به این سوال اساسی است که چه عواملی موجب ویرانی بسیاری از شهرهای خوزستان در فاصلۀ سده¬های چهارم تا هشتم هجری شده است؟ یافته-های پژوهش نشانگر آن است که ویرانی بسیاری از شهرهای کوچک و بزرگ خوزستان در سده¬های چهارم تا هشتم هجری برآیند عوامل اقتصادی، طبیعی، اجتماعی و سیاسی مختلفی بوده است. تغییر مسیر تجارت دریایی از خلیج فارس به دریای سرخ، بلایای طبیعی، استیلای طوایف کوچرو بر برخی شهرها و در نهایت تحولات سیاسی- نظامی سدۀ¬های پنجم تا هشتم هجری در زوال شهرنشینی و ویرانی نهایی شهرهای خوزستان در دورۀ مذکور نقش داشته¬اند.