فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سقوط بغداد در ۶۵۶ ق به ¬دست مغولان، نه‌تنها به خلافت عباسی پایان داد، بلکه بنیان‌های نظم اجتماعی و اقتصادی آن شهر را تا حدود زیادی تضعیف نمود. در این فضای آشوب‌زده، خاندان جوینی، دیوان‌سالاران ایرانی، نقشی حیاتی در مدیریت قلمرو ایلخانان ایفا نمودند. در این مقاله نقش خاندان جوینی در مدیریت اقتصادی بغداد طی سده هفتم هجری بررسی شده و  فرایند گذار بغداد از «شهر مغلوبِ» ویران شده پس از حمله مغول، به «ایالت تحت اداره ایلخانان» تبیین گردیده است. یافته‌ها نشان می‌دهد عطاملک جوینی در مقام والی بغداد و شمس‌الدین محمد جوینی به‌عنوان صاحب‌دیوان با عقلانیت و تدبیر و به‌کارگیری سیاست‌های سازنده اقتصادی و با احیاى کشاورزی، اصلاح نظام مالیاتی و تأمین امنیت راه‌ها، معماران اصلی این گذار بودند. بااین‌حال، دستاوردهای آنان به دلیل وابستگی به حمایت شخص ایلخان و ساختار قبیله‌ای حکومت، پایدار نماند و تجمیع قدرت و ثروت در این خاندان، به عاملی دووجهی در ثبات و سپس بی‌ثباتی بغداد تبدیل شد.