تعيين مناطق مستعد و اولويت‌ بندي مکاني شهرک‌هاي صنعتي در شهرستان مغان (گرمي)

نویسندگان

1 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ايران

2 دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبيعي و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ايران

3 دانشیار، گروه منابع طبيعي دانشکده کشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه محقق اردبيلي، اردبيل، ايران  (مسوول مکاتبات)

doi
چکیده

زمينه و هدف: راهبرد صنعتي شدن يکي از روش ‌ هاي اساسي است که برنامه‌ر‌يزان کشورهاي در حال توسعه با نيل به آن اميدوار هستند که از مشکلاتي مانند فقر، تراکم بيش از اندازه جمعيت و نابرابري‌هاي فضايي رهايي يابند. با اين ديد، استقرار شهرک‌هاي صنعتي به‌عنوان روشي براي رسيدن به اهداف کلي توسعه مورد توجه برنامه‌ريزان کشور قرار گرفته است. تصور بر اين است که ايجاد صنايع در روستاها مي‌تواند موجب تنوع اقتصادي روستايي شود. در اين راستا، افزايش ارزش افزوده توليدات کشاورزي، ايجاد اشتغال، افزايش درآمد روستاييان، کاهش مهاجرت روستايي و در نهايت کاهش نابرابري ميان شهر و روستا گرديد. روش بررسي: اين تحقيق به‌صورت توصيفي-تحليلي، مصاحبه‌اي و ميداني، به وضعيت استقرار صنايع و مکان‌يابي شهرک‌هاي صنعتي در شهرستان مغان (گرمي) استان اردبيل پرداخته شده است. با به‌کارگيري روش تحليل سلسله‌ مراتبي (AHP) بعد از انتخاب گزينه ‌ ها و تدوين متغيرها و زيرمتغيرها، از بين سايت‌هاي منتخب، مناسب‌ترين آن انتخاب شد. يافته‌ها: يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد واحدهاي صنعتي بدون ملاحظات محيطي و فضايي هم‌چنين عدم رعايت حريم شهري استقرار يافته‌اند. هم‌چنين مكان مناسب براي گسترش آتي صنعت، با به‌کارگيري معيارهاي مورد نظر شامل سه منطقه مستعد اولويت اول، دوم، و سوم شهرستان مغان(گرمي) است. سپس موقعيت اولويت اول با امتياز نهايي 12/3 به‌عنوان مستعدترين سايت براي استقرار صنايع انتخاب شد و موقعيت اولويت شماره دو و سه به‌ترتيب با امتياز 13/2 و10/2 در رده‌هاي بعدي قرار گرفتند. بحث و نتيجه‌گيري: بنابراين ايجاد اشتغال و رونق اقتصادي مهم‌ترين تأثير طرح اکتشاف نفت در دشت مغان است. توسعه صنايع جانبي پتروشيمي، احداث پالايشگاه وساير تأسيسات و فرآورده نفتي از عوامل تأثيرگذار اقتصادي ديگر در وضع معيشتي و اشتغال مردم منطقه خواهد بود. هم‌چنين وجود محصولات کشاورزي و دشت حاصل‎خيز مغان اين منطقه را مستعد سرمايه‌گذاري‌ در بخش کشاورزي قرار داده است