اسانس روغنی نعناع: استخراج، بررسی خواص، شبیه سازی و بهینه سازی شرایط نگه داری آن

نویسندگان

1 استادیار گروه شیمی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی پلیمر، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران.

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی پلیمر، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران.

4 دانش آموخته دکتری، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران.

doi
10.71810/jfst.2024.1004764
چکیده

امروزه بحث پژوهش درزمینه گیاهان دارویی و غذایی حائز اهمیت بوده و گسترش دامنه داروهای جدید از منابع طبیعی به‌عنوان راهکاری مناسب و دارای ارزش راهبردی و اقتصادی اهمیت خاصی پیداکرده است. یکی از این گیاهان مناسب و کاربردی نعناع ( Mentha spicata L ) بوده و خواص فراوان دارویی دارد. با انجام اسانس­گیری با دستگاه کلونجر مقدار mL 4/2 اسانس روغنی نعناع به دست آمد، جهت بهینه­سازی شرایط نگه­داری، اسانس استخراج‌ شده تحت چهار شرایط مختلف نگه­داری: (1)درب باز محفظه در دمای محیط (2)درب بسته محفظه در دمای محیط (3)درب باز محفظه در دمای یخچال (4)درب بسته محفظه در دمای یخچال قرار گرفت. از نرم‌افزار COMSOL Multiphysics با هدف دنبال کردن شبیه ­سازی شرایط مختلف نگه­داری اسانس استخراج ‌شده استفاده گردید. با شبیه­سازی فرآیند انتقال جرم تحت شرایط مختلف نگه­داری، زمان اولیه تبخیر اسانس برای 4 حالت در شرایط      نگه­داری (1)، (2)، (3) و(4) به ترتیب زمان­های 30، 105، 270 و 480 دقیقه به دست آمد. به عبارتی پس از گذشت زمان­های محاسبه شده کاهش حجم در اسانس استخراج‌شده اتفاق خواهد افتاد. فعالیت آنتی­اکسیدانی اسانس نعناع با روش DPPH اندازه­گیری شده و مقدار 56% بدست آمد. پس از 144 ساعت زمان نگه­داری فعالیت آنتی­اکسیدانی نمونه­ها با شرایط مختلف (1)الی(4)به ترتیب به مقادیر 7%، 18%، 13% و 47% رسید. نتایج خاصیت ضدباکتریایی اسانس نعناع در مقابل دوگونه مختلف باکتریایی گرم منفی ( اشرشیا کولی ) و گرم مثبت ( استافیلوکوکوس اورئوس ) ارزیابی شده و خاصیت ضد باکتریایی اسانس در مقابل باکتری گرم مثبت (mm 22) بیشتر از باکتری گرم منفی (mm 17) بود. ارزیابی خاصیت ضد باکتریایی اسانس نیز تحت 4 شرایط مختلف با گذشت 144 ساعت، بهترین شرایط نگه­داری شرایط (4)بوده که در مقابل باکتری گرم مثبت، کاهش 13% معادلmm  19 و در مقابل باکتری گرم منفی با کاهش 11% خاصیت، قطر هاله تشکیل‌شده mm 15 به دست آمد.