اسانس روغنی نعناع: استخراج، بررسی خواص، شبیه سازی و بهینه سازی شرایط نگه داری آن
نویسندگان
1 استادیار گروه شیمی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی پلیمر، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران.
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی پلیمر، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران.
4 دانش آموخته دکتری، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران.
doi
10.71810/jfst.2024.1004764چکیده
امروزه بحث پژوهش درزمینه گیاهان دارویی و غذایی حائز اهمیت بوده و گسترش دامنه داروهای جدید از منابع طبیعی بهعنوان راهکاری مناسب و دارای ارزش راهبردی و اقتصادی اهمیت خاصی پیداکرده است. یکی از این گیاهان مناسب و کاربردی نعناع ( Mentha spicata L ) بوده و خواص فراوان دارویی دارد. با انجام اسانسگیری با دستگاه کلونجر مقدار mL 4/2 اسانس روغنی نعناع به دست آمد، جهت بهینهسازی شرایط نگهداری، اسانس استخراج شده تحت چهار شرایط مختلف نگهداری: (1)درب باز محفظه در دمای محیط (2)درب بسته محفظه در دمای محیط (3)درب باز محفظه در دمای یخچال (4)درب بسته محفظه در دمای یخچال قرار گرفت. از نرمافزار COMSOL Multiphysics با هدف دنبال کردن شبیه سازی شرایط مختلف نگهداری اسانس استخراج شده استفاده گردید. با شبیهسازی فرآیند انتقال جرم تحت شرایط مختلف نگهداری، زمان اولیه تبخیر اسانس برای 4 حالت در شرایط نگهداری (1)، (2)، (3) و(4) به ترتیب زمانهای 30، 105، 270 و 480 دقیقه به دست آمد. به عبارتی پس از گذشت زمانهای محاسبه شده کاهش حجم در اسانس استخراجشده اتفاق خواهد افتاد. فعالیت آنتیاکسیدانی اسانس نعناع با روش DPPH اندازهگیری شده و مقدار 56% بدست آمد. پس از 144 ساعت زمان نگهداری فعالیت آنتیاکسیدانی نمونهها با شرایط مختلف (1)الی(4)به ترتیب به مقادیر 7%، 18%، 13% و 47% رسید. نتایج خاصیت ضدباکتریایی اسانس نعناع در مقابل دوگونه مختلف باکتریایی گرم منفی ( اشرشیا کولی ) و گرم مثبت ( استافیلوکوکوس اورئوس ) ارزیابی شده و خاصیت ضد باکتریایی اسانس در مقابل باکتری گرم مثبت (mm 22) بیشتر از باکتری گرم منفی (mm 17) بود. ارزیابی خاصیت ضد باکتریایی اسانس نیز تحت 4 شرایط مختلف با گذشت 144 ساعت، بهترین شرایط نگهداری شرایط (4)بوده که در مقابل باکتری گرم مثبت، کاهش 13% معادلmm 19 و در مقابل باکتری گرم منفی با کاهش 11% خاصیت، قطر هاله تشکیلشده mm 15 به دست آمد.