بررسی کارایی جذب زیستی پوست انار در بهبود شاخص‏ های آلودگی پساب صنعتی و بهینه ‌سازی فرآیند با روش سطح پاسخ

نویسندگان

1 استادیار، گروه شیمی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.71810/jfst.2024.1004807
چکیده

بحران آب و آلودگی محیط زیست ناشی از پساب‏های صنعتی باعث ایجاد توجه ویژه به تصفیه و استفاده مجدد از پساب‏های صنعتی شده است. در این پژوهش تأثیر پوست انار پودر شده به‏عنوان جاذب زیستی ارزان قیمت جهت بررسی شاخص‏های کدورت، غلظت جامدات معلق (TSS)، سختی(TDS)، اکسیژن خواهی شیمیایی (COD)و اکسیژن خواهی بیولوژیکی (BOD) استفاده شد. اندازه‏گیری شاخص‏های آلودگی در شرایط pH=4-8، زمان 100-20 دقیقه، دما 50-20 درجه سانتیگراد و غلظت جاذب7-1  گرم بر لیتر انجام شد.  نتایج این پژوهش از طریق نرم افزار دیزاین اکسپرت مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. نتایج بررسی نشان داد که اثر دما روي کل مواد جامد معلق  بیشتر از سایر پارامترهاي دیگر است؛ درحالی که اکسیژن خواهی شیمیایی و  pH داراي بیشترین اثر روي اکسیژن‏خواهی بیولوژیکی هستند. علاوه بر این، عملکرد روش سطح پاسخ براي داده‏هاي اکسیژن‏خواهی بیولوژیکی بهتر از داده‏هاي کل مواد جامد معلق  بود. در کاهش میزان اکسیژن خواهی شیمیایی، اکسیژن‏خواهی بیولوژیکی و کل جامدات محلول  از محلول، pH  بیشترین اثرگذاری را داشت؛  به گونه‌ای که در pH معادل  4کمترین میزان اکسیژن خواهی شیمیایی، اکسیژن‏خواهی بیولوژیکی و کل جامدات محلول مشاهده شد (اکسیژن خواهی شیمیایی543، اکسیژن‏خواهی بیولوژیکی2/245 و کل جامدات محلول 148 میلی‌گرم در لیتر). آنچه از  نتایج مشخص است، میزان اکسیژن خواهی شیمیایی و اکسیژن خواهی بیولوژیکی به صورت چشمگیری کاهش داشت اما میزان کل جامدات محلول  نسبت به پساب خام افزایش داشت. همچنین با افزایش جاذب، افزایش اکسیژن‏خواهی شیمیایی و اکسیژن‏ خواهی بیولوژیکی مشاهده شد. تاثیر هر یک از پارامترها  بر روی شاخص‏های آلودگی اکسیژن‏خواهی بیولوژیکی، اکسیژن خواهی شیمیایی، کل جامدات محلول، کل مواد جامد معلق، کدورت و مقادیر p-value کمتر از 05/0 نشان می‏ دهد که مدل،  معنی دار بوده است.