مقایسه‌ی اثربخشی بخشش درمانی و آموزش ذهن‌آگاهی بر بهبودی بخشش در دانش‌آموزان متوسطه‌ی دوم

نویسندگان

1 دانشگاه شهرکرد

2

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه‌ی تأثیر بخشش‌درمانی با آموزش ذهن‌آگاهی بر بهبودی بخشش در دانش‌آموزان متوسطه‌ی دوم است. طرح پژوهش به‌صورت نیمه‌آزمایشی همراه با پیش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمام دانش‌آموزان پایه‌های دهم و یازدهم متوسطه‌ی دوم شهر تهران بود که در سال تحصیلی 1398-1397 در مدارس این شهر مشغول به تحصیل بودند. از این جامعۀ آماری، به‌روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی دانش‌آموزان 6 کلاس انتخاب شدند و به‌طور تصادفی گروهی به گروه‌های آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش اول (بخشش‌درمانی) شامل 38 نفر، گروه آزمایش دوم (آموزش ذهن‌آگاهی) شامل 37 نفر و گروه کنترل شامل 40 نفر بود. ابزار پژوهش شامل مقیاس گرایش به بخشش هارتلند بود. پس از اجرای پیش‌آزمون، گروه‌های آزمایشی تحت بخشش‌درمانی و یا آموزش ذهن‌آگاهی قرار گرفتند و گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. پس از آن در هر سه گروه پس‌آزمون و بعد از یک ماه و نیم پیگیری به‌عمل آمد. در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از روش‌های آماری تحلیل کوواریانس چند متغیری (مانکووا) و تحلیل کوواریانس تک‌متغیری (آنکووا) استفاده شده است. نتایج نشان داد که بین گروه‌های آزمایشی و گروه کنترل از لحاظ متغیر بخشش و خرده‌مقیاس‌های آن در مرحله پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معنی‌داری وجود دارد(001/0>p). همچنین مشاهده شد که روش ذهن‌آگاهی تأثیر بیشتری بر میزان بهبود بخشش در بلندمدت دارد(001/0>p). با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت آموزش ذهن‌آگاهی بیشتر از بخشش‌درمانی به بهبود بخشش دانش‌آموزان در بلندمدت کمک می‌کند و اثربخشی ماندگارتری دارد.