بررسی تشکیلات اداری و اصناف در شام تا قرن هفتم هجری (با محوریت شیعیان در اقتصاد)

نویسندگان

1 استادیار و عضو هئیت علمی گروه تاریخ اسلام دانشگاه باقر العلوم(ع)

2 عضو هئیت علمی گروه تاریخ اسلام پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

3 مدیر کانون فرهنگی تربیتی شهید احمد نقابی

doi
چکیده

مطالعات تاریخی اجتماعی فصل نوینی در بررسی زندگانی پیشینیان است. در این بین یکی از مؤلفه‌های حاکمیتی تشکیلات اداری و اصناف است که دولت‌ها برای ساماندهی، نظم‌بخشی و تسهیل امور ارتباطی آنان با مردم به آن نیاز داشته‌اند تا افزون بر استحکام دولت، بتوانند امر اقتصاد و معیشت مردم را تدبیر نمایند. گردش اقتصاد جامعه به تشکیلات نیازمند است که لازمه آن، کسب سرمایه، تولید، درآمد و هزینه‌ها است. اما گروه‌‌های مختلف تلاش داشته‌اند تا در این تشکیلات نفش آفرین باشند. شیعیان همگام با سایرین در منطقه شام در سایه تشکیلات اداری و صنفی در پیشبرد امور اقتصادی جامعه سهیم بوده‌اند. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع موجود در پاسخ به این سؤال است که شیعیان چه نقشی در تشکیلات اداری و اصناف داشته‌اند؟ نتیجه آنکه شیعیان با داشتن دانش و مهارت در مناصب اداری به خصوص از نقابت و مرجعیت از موقعیت خوبی در جامعه آن عصر برخوردار بودند و با داشتن مشاغل آزاد در تجارت در منطقه سهم بزرگی ایفا کردند.