بررسی عملکرد سازمان نظامی حزب توده در تحولات عصر پهلوی دوم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ- گرایش ایران بعد از اسلام، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه تاریخ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه تاریخ، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

سازمان نظامیان حزب توده ایران در اوایل 1323 توسط عبدالصمد کامبخش، عزت‌الله سیامک و خسرو روزبه تشکیل شد. این سازمان با جذب افسران ارتش و ایجاد تشکیلات منظم سعی در نفوذ در ارتش و دستیابی به اسرار محرمانه ارتش ایران داشت. سازمان نظامیان حزب توده در قیام افسران خراسان فرقه دموکرات آذربایجان و کودتای 28 مرداد نقش داشتند. چگونگی تشکیل و سازماندهی سازمان نظامی حزب توده و عملکرد این سازمان در تحولات دوره پهلوی دوم مسئله ایست که در این مقاله به آن پرداخته شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که سازمان نظامیان حزب توده به ابتکار رهبران حزب برای بقا و تداوم حزب توده تشکیل شد. همچنین دولت شوروی بر اساس منافع و مصالح سیاسی خود از سازمان افسران حزب توده برای فشار بر دولت مرکزی ایران استفاده می کرد . روش تحقیق در این مقاله روش استقرایی (تاریخی) و شیوه نگارش و تدوین به صورت توصیفی تحلیلی می‌باشد. در این پژوهش از کتاب انتشارات حزب توده، اسناد به جای مانده از ساواک و اسناد موجود در کتابخانه‌های ایران خاطرات افسران و رهبران حزب توده ایران استفاده شده است.