مدل‌سازی وابستگی بین قیمت تضمینی و تولید چغندر قند در ایران با در نظر گرفتن عوامل اقلیمی: کاربرد رویکرد کاپولا و فرآیند گاوسی

نویسندگان

1 مربی،گروه علوم پایه، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران.

2 عضو هیات علمی گروه اقتصاد/دانشگاه پیام نور

3 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی ، کرمانشاه، ایران

doi
چکیده

این مطالعه با هدف مدل‌سازی وابستگی بین قیمت تضمینی و تولید چغندر قند در ایران با در نظر گرفتن عوامل اقلیمی (بارش و دما) طی دوره ۳۵ ساله (۱۳۶۸-۱۴۰۲) و برای مدل‌سازی وابستگی‌های غیرخطی، از رویکرد کاپولا گاوسی (با تخمین τ کندال) و فرآیند گاوسی با کرنل RBF استفاده شد. مدل جنگل تصادفی برای تحلیل اهمیت ویژگی‌ها و الاستیسیته‌ها به کار رفت. نتایج نشان داد تولید چغندر قند (ضریب تغییرات ۲۷.۲%) به دما (الاستیسیته ۰.۳۹-) حساس‌تر است تا قیمت (الاستیسیته ۰.۲۱) و بارش (الاستیسیته ۰.۰۳۳-). رابطه دما و تولید غیرخطی (معکوس U شکل) بوده و تولید در دمای ۲۳-۲۷ درجه سانتی‌گراد به بیشینه می‌رسد. شاخص پایداری تولید (۰.۷۲۸) ثبات نسبی تولید را نشان داد، اما CV_R² منفی احتمال اورفیتینگ را مطرح کرد. یافته‌ها بر ضرورت ترکیب سیاست‌های قیمتی با مدیریت اقلیمی و فناوری‌های مقاوم به گرما و خشکی تأکید دارند. محدودیت‌های مطالعه شامل استفاده از داده‌های ملی و قیمت‌های اسمی است. پیشنهاد می‌شود تحقیقات آینده از داده‌های منطقه‌ای و مدل‌های پویا استفاده کنند.این مطالعه با هدف مدل‌سازی وابستگی بین قیمت تضمینی و تولید چغندر قند در ایران با در نظر گرفتن عوامل اقلیمی (بارش و دما) طی دوره ۳۵ ساله (۱۳۶۸-۱۴۰۲) و برای مدل‌سازی وابستگی‌های غیرخطی، از رویکرد کاپولا گاوسی (با تخمین τ کندال) و فرآیند گاوسی با کرنل RBF استفاده شد. مدل جنگل تصادفی برای تحلیل اهمیت ویژگی‌ها و الاستیسیته‌ها به کار رفت. نتایج نشان داد تولید چغندر قند (ضریب تغییرات ۲۷.۲%) به دما (الاستیسیته ۰.۳۹-) حساس‌تر است تا قیمت (الاستیسیته ۰.۲۱) و بارش (الاستیسیته ۰.۰۳۳-). رابطه دما و تولید غیرخطی (معکوس U شکل) بوده و تولید در دمای ۲۳-۲۷ درجه سانتی‌گراد به بیشینه می‌رسد.