تبیین اولویت ابعاد عینی و ذهنی مؤلفههای کالبدی و محیطی کیفیت زندگی در بافتهای فرسوده. (مطالعۀ موردی: بافت فرسودۀ محله مصباح کرج)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد معماری، گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
2 دانشیار گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. (نویسنده مسئول) soheili@qiau.ac.ir
doi
10.30495/jisaud.2022.694838چکیده
امروزه مقولۀ کیفیت زندگی در بین مردم و به ویژه متخصصین مورد توجه زیادی قرار گرفته است. هدف از انجام این پژوهش به دست آوردن مجموعهای از شاخص های مرتبط با کیفیت زندگی در بافت فرسوده از دیدگاه متخصصین میباشد. همچنین سعی شده است که دو شاخص از مؤلفه های مؤثر بر ارتقای کیفیت زندگی مورد بررسی قرارگیرد و در دو بعد عینی و ذهنی دسته بندی شود. عواملی چون پایین آمدن سطح ارتباطات و تعاملات افراد یک محله، کاهش سرزندگی در فضا های شهری به ویژه در بافت های فرسوده و ... را میتوان از ضرورت انجام چنین پژوهشی برشمرد. با توجه به تأثیر شاخص های کیفیت زندگی در بالا بردن سطح کیفی زندگی، نظر متخصصین در رابطه با اولویت ابعاد عینی و ذهنی می تواند به معماران در طراحی فضاهای با کیفیت کمک کند. در ابتدای پژوهش پس از ارائه توضیحاتی در رابطه با مفاهیم استفاده شده، چند مؤلفه از دو شاخص مؤثر بر ارتقای کیفیت زندگی انتخاب و به دسته -بندی آن ها در ابعاد مورد نظر پرداخته شده است. جامعۀ آماری انتخابی 50 نفر از متخصصین معماری و شهرسازی بوده است و روش پژوهش نیز به صورت پیمایشی و گردآوری اطلاعات برای به دست آوردن شاخص ها و مؤلفه های مورد نظر، به روش کتابخانهای و اولویت بندی آن ها از طریق مشاهدات میدانی و جمعآوری اطلاعات به وسیلۀ پرسشنامه با مجموع 30 سؤال و بر اساس طیف لیکرت انجام شده است. در نهایت برای تجزیه و تحلیل دادهها از برنامه اکسل، اسپیاساس و آزمون فریدمن استفاده شده است. یافته های حاصل به ترتیب اولویت شامل جذابیت، نما، سرزندگی، زیبایی، مصالح، امکانات، دسترسی، دید و منظر، هویت و معنا و نور می باشد که فرضیۀ مطرح شده در ابتدای پژوهش مبنی بر اولویت بعد ذهنی نسبت به بعد عینی در بین متخصصین را اثبات کرده است.
