نقش جراید و رسائل گیلان در شکل دهی افکار عمومی در بازه زمانی 1332 – 1320 ش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ و فرهنگ دوره اسلامی، گروه تاریخ، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران.

2 گروه تاریخ،واحدشبستر،دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر ،ایران

3 گروه تاریخ، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران.

4 گروه تاریخ، واحد شبستر، دانشگاه آزاداسلامی، شبستر ، ایران

doi
چکیده

جرائد و رسائل در استان گیلان در دوره مشروطه و پس از آن در شکل‌دهی افکار عمومی، ارتقاء آن و بهبود آزادی‌خواهی نقش درخور توجهی داشته است. این شکل دهی به افکار عمومی را می‌توان در نقشی که استان گیلان در قیام‌ میرزا کوچک خان جنگلی و نهضت ملی‌ شدن صنعت نفت داشته مشاهده نمود. انتشار قریب دویست نشریه از صدر مشروطیت تا انقلاب 57 و پس از آن انتشار صدها روزنامه، هفته نامه، ماهنامه و... از ابتدای انقلاب تا کنون یکی از امتیازات بزرگی است که شامل حال ِ استان گیلان شده است. چرا که از آن دوران تا به امروز مهم‌ترین وقایع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، هنری و... این که در گیلان به وقوع پیوسته در آنها ثبت و ضبط گردیده که در واقع منبع و مأخذی مرجع برای پژوهشگران و نویسندگان نسل‌های بعد است. یرالکلام‌ اولین‌ نشریه‌ گیلان‌ محسوب‌ می‌شود. در سال‌ 1325، هفت‌ روزنامه‌ در رشت‌، دو روزنامه‌ در لاهیجان‌ و یک‌ روزنامه‌ در بندر انزلی‌ تأسیس‌ شد. تا پایان‌ دوره‌ قاجار، حدود هفتاد نشریه‌ در گیلان‌ انتشار یافت‌، از جمله‌ گیلان‌، نوع‌بشر، راه‌خیال‌، صدای‌ رشت‌، ساحل‌ نجات‌، بدر منیر، و موبد. چند نشریه‌ طنز نیز در این‌ مدت‌ در رشت‌ به‌ چاپ‌ رسید که‌ مشهورترین‌ آنها نسیم‌ شمال‌ بود. از مهم‌ترین‌ نشریات‌ گیلان‌، جنگل‌ بود که‌ در 1335 مجاهدان‌ جنگل‌ در کسما، آن‌ را منتشر کردند. این‌ نشریه‌ آرا و افکار آزادی‌خواهان‌ جنگل‌ را منعکس‌ می‌کرد. در این‌ دوره‌ نشریات‌ چپ‌ در گیلان‌ فعالیت‌ چشمگیری‌ داشتند.