بررسی و تحلیل برخی اصلاحات پریخانیان در تصحیح نسخه مادیان هزار دادستان

نویسندگان

1 دکترای تخصصی فرهنگ و زبانهای باستانی ایران، دانشکده زبان و ادبیات دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
چکیده

مادیان هزار دادستان تنها نسخه خطی ناقص موجود از چندین مجموعه حقوقی دوره ساسانیان، اصطلاحات حقوقی بسیاری را دربر دارد که برای متخصصان فقه و حقوق نوشته شده است و توضیحی برای اصطلاحات کتاب داده نمی‌شود. پریخانیان، ایران‌شناس روسی، این نسخه را به طور کامل مطابق صفحه و سطر ترجمه کرده است. با ارج‌گذاری به پژوهش پریخانیان، که در بررسی‌های بعدی بسیار راه‌گشا بوده، نگارنده با برخی از اصلاحات او موافق نیست. پرسش مقاله این است: آیا تصحیح انجام شده نسخه‌ ارزشمند مادیان نباید مورد بحث و تبادل نظر سایر پژوهشگران این حوزه قرار بگیرد؟ رعایت امانت‌داری از اصول مهم در تصحیح نسخه است. هر تغییر جزیی در این مجموعه ممکن است ابهام حقوقی پدید آورد. ده مورد از تصحیحاتی که پریخانیان انجام داده بود، انتخاب شد تا نشان داده شود، سند اصلی نسخه است؛ جهت امانت‌داری باید هر تغییری در تصحیح با احتیاط انجام شود و نباید دست در املای نسخه ببریم، چون بیان قانونگذار را متوجه نمی‌شویم. دختر را به پسر تصحیح کنیم یا نهِ نفی را برداریم و جمله را مثبت معنی کنیم یا جمله مثبت را به جمله منفی تبدیل کنیم و سایر. این گفتار با روش توصیفی‌تحلیلی به برخی عدم موافقت‌ها با تصحیح پریخانیان می‌پردازد.