تعیین محتوای غذایی و بررسی فعالیت آنتی اکسیدانی و ضد سرطانی عصاره مالت استخراج شده از دانه کینوا: مطالعه مقایسهای بین روش فراصوت و بن ماری
نویسندگان
1 استادیار،گروه شیمی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه علوم و صنایع غذایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه علوم و صنایع غذایی، واحد ورامین-پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی ، ورامین، ایران.
4 دانشجوی دکتری،گروه علوم و صنایع غذایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران
5 استاد،گروه زیست شناسی دریا، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.
doi
10.71810/jfst.2025.1107396چکیده
در این تحقیق، عصاره مالت بذر کینوا با استفاده از ترکیبی از روشهای اولتراسونیک و بین ماری به دست آمد. زمان فراصوت (5 تا 50 دقیقه) و زمان بن ماری (20 تا 180 دقیقه) بر اساس حداکثر درصد آنتی اکسیدان بهینه شد. دمای بن ماری بین 40 تا 45 درجه سانتیگراد در نظر گرفته شد. تأثیر پارامترهای مختلف از جمله نسبت حلالها (اتانول: 25 و 50 درصد،آب: 50، 75 و 100 درصد)، دمای ثابت بن ماری (40 تا 45 درجه سانتیگراد) و دمای استخراج (25 و 90 درجه سانتیگراد) با زمانهای اولتراسونیک (5، 10 و 15 دقیقه) و بنماری (120 دقیقه) انتخابی بر روی خواص عصاره مالت در نظر گرفته شد. حداکثر مقدار فعالیت مهار رادیکال آنتی اکسیدان به ترتیب به زمان 5 دقیقه (7/47 درصد) و 120 دقیقه (4/40 درصد) برای روش اولتراسونیک و بن ماری اختصاص یافت. عصاره مالت کینوا فعالیت آنتی اکسیدانی خوبی با مقدار کمتر IC 50 معادل ۱۱/۱۹ میلیگرم بر میلی لیتر نشان داد. محتوای فنل کل و محتوای فلاونوئید کل به ترتیب از 35/534 تا 49/2793 میلیگرم معادل اسید گالیک بر ۱۰۰ گرم و 12/0 تا 22/3 میلیگرم کوئرستین بر ۱۰۰ گرم بود. محتوای پروتئین بالا (۳۷/۲ درصد) با اتانول: آب (۲۵:۷۵ درصد)، زمان اولتراسونیک 15 دقیقه، زمان بن ماری 120 دقیقه، دمای بن ماری 4۵-4۰ درجه سانتیگراد و دمای استخراج 25 درجه سانتیگراد به دست آمد. میزان ویتامین B6 (پیریدوکسین) و ویتامین B9 (اسید فولیک) به ترتیب در محدوده ۸/۰ تا ۷۶/۲ میلیگرم بر 100 گرم و ۳۴/۲ تا ۵۹/۲ میلیگرم بر 100 گرم بود. بیشترین میزان مواد معدنی حاوی کلسیم، منیزیم، فسفر و آهن در عصاره مالت به ترتیب 46/49، 89/74، 75/115 و 49/5 میلیگرم بر 100 گرم بود. بهترین اثر ضد سرطانی بر روی ردههای سلولی HT29 با زنده ماندن سلولی 31/98 درصد و سپس 42/94 درصد با غلظت 25/31 میکروگرم بر میلیلیتر عصاره مالت کینوا مشاهده شد. این عصاره مالت به عنوان منبعی از غذاهای کاربردی میتواند نقش مهمی در پیشگیری از سرطان داشته باشد.