باورهاي عامّه‌ی مردم در آثار پزشکان اروپایی در ایران عصر قاجار

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه تاریخ ، واحد بجنورد ، دانشگاه آزاد اسلامی شهر بجنورد ایران

2 استادیار گروه تاریخ ،واحد بجنورد،دانشگاه آزاد اسلامی ،بجنورد،ایران

3 استادیارگروه تاریخ ،واحدبجنورد ، دانشگاه آزاد اسلامی ،بجنورد،ایران

doi
چکیده

عصر قاجار، عصر تحول علم طب در ایران است. به منظور درک و شناخت عوامل موثر بر این تحول، این پژوهش به روش کتابخانه ای و به شیوه ی توصیفی-تحلیلی پرداخته شده است. یکی از عواملی که باعث می شود، اگر فرد در مقابل یک مساله خرافاتی قرار گیرد مغز او سریعا به آن واکنش نشان می‌دهد و ممکن است براساس آن باور غلط عمل کند. این باورهای غلط و خرافی، باورهای هستند که با وجود پیشرفت های علمی هنوز در میان مردم رواج دارد. اکثریت ما می دانیم و معتقد هستیم که این باورها غلط و غیر منطقی هستند اما متاسفانه هنوز با وجود تمام پیشرفت های علمی باورشان می کنیم. این باورهای خرافی و غلط در دوره قبل نیز وجود داشته است، یکی از این دوره ها، دوره قاجار است. یکی از مسائل مهمی که در دوره قاجار اتفاق افتاد، ورود تعداد زیادی از پزشکان اروپایی به فضای جغرافیایی ایران و پرداختن به فعالیت های درمانی بود. این پزشکان به سبب غریبه بودن، آشنایی چندانی با شرایط و مناسبات اجتماعی حاکم بر این فضا نداشتند و نمی توانستند با جامعه میزبان پیوند مناسبی برقرار سازند. با توجه به این باورهای عامیانه، داده های این نوشتار در پی پاسخ به این پرسش است که گسترش باورهای عامیانه بر شیوع بیماری ها چه تاثیری در باورهای پزشکی ایجاد کرده است و آیا این امر باعث گسترش طب مدرن شده است یا خیر. برای پاسخ به این سوال علت های گسترش باورهای عامیانه مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه نیز عواملی همچون، کارگزاران باورهای عامیانه، ضرورت تحول در عصر پزشکی و نمودهای که باعث گسترش طب مدرن در این دوره شده است، مورد بررسی قرار گرفتند. حاصل سخن، نشان دهنده پذیرفتن باورها و عقاید مردم دوره قاجار بوده است و همین امر سبب گرایش به سمت خرافات برای رهایی از مشکلاتشان بوده است.