تحلیل و پهنهبندی فضایی وضعیت استقرار نواحی روستایی مرزی با تأکید بر اصول پدافندغیرعامل؛ مطالعه موردی: روستاهای شهرستان مریوان
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور
2 پژوهشگر دوره دکتری شهرسازی، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران.
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان
doi
10.22131/sepehr.2019.36625چکیده
زندگی جوامع انسانی همواره در معرض خطرات طبیعی و انسانی است که منجر به مختل شدن زندگی عادی شده و جوامع را با بحران، مواجه میکند. در این ارتباط، اتخاذ تدابیر هوشمندانه در کلیه بخشها و نهادهای کشور در زمینه مواجهه با بحرانهای طبیعی از یک سو و از سویی دیگر، چالشهای سیاسی و اقتصادی همواره مورد تأکید قرار داشته و با تبیین الزامات و سازوکارها، پدافند غیرعامل به عنوان یک استراتژی کارآمد و پیشگیرانه در زمینه مواجهه با بحران، میتواند به کاهش حداقلی آسیبهای ناشی از بحرانها منجر گردد. پژوهش کاربردی حاضر نیز با هدف کاهش سطح آسیبپذیری نواحی روستایی پر مخاطره مرزی در شهرستان مریوان با دیدی فضایی و جامع به بررسی وضعیت شاخصهای پدافندغیرعامل آنها پرداخته تا بدینوسیله نقاط و مناطق آسیبپذیر در برابر بحرانها شناسایی و سپس راهکارهای کاربردی متناسب با وضعیت پدافند غیرعامل روستاهای شهرستان، اتخاذ گردد. در این راستا 14 شاخص امنیتی، اجتماعی و طبیعی با توجه به شرایط منطقه به عنوان شاخصهای پدافندغیرعامل در نظرگرفته شده و سپس با وزندهی شاخصها به روشAHP و با تخصیص وزنFuzzy به لایههای تشکیل شده، نقشههای شاخصهای مورد نظر در بسته نرمافزاری Arc Gis ترسیم و در همدیگر تلفیق گردید که در نهایت نقشه تلفیقی، نشان دهنده قرارگرفتن 84 درصد روستاهای منطقه در وضعیت تاحدودی مناسب (متوسط) به لحاظ پدافندغیرعامل بود و شاخصهای انسانی تعداد جمعیت روستاها و فاصله از راههای اصلی، دارای بیشترین اهمیت نسبی در میان شاخصهای مورد بررسی پدافند غیرعامل در منطقه مورد مطالعه بودند.