بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و ضدمیکروبی فیلم خوراکی بر پایه پروتئین آب پنیر-ژلاتین حاوی اسانس شنگ (Tragopogon Graminifolius)

نویسندگان

1 - دانشجوی کارشناسی بهداشت مواد غذایی، گروه بهداشت و صنایع غذایی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانشیار علوم و صنایع غذایی، گروه بهداشت و صنایع غذایی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 دانشجوی دکتری شیمی مواد غذایی،گروه علوم و صنایع غذایی،واحد سبزواردانشگاه آزاد اسلامی،سبزوار

4 بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه ایلام

doi
10.71810/jfst.2025.1129560
چکیده

پیشرفت بیوپلیمرهای نوآورانه به دست آمده از منابع کشاورزی یا ضایعات محصولات غذایی یکی از فناوری های پیشرو برای حفظ کیفیت، تازگی و ایمنی مواد غذایی است. ایده استفاده از پلیمرها برای طرفداران محیط زیست در کاربردهای بسته بندی و توانایی تشکیل فیلم آنها مورد توجه قرار گرفته است. در این مطالعه، فیلم فعال بسته‌بندی زیست تخریب پذیر بر پایه ژلاتین و پروتئین آب پنیر و غلظت‌های مختلف (2،3، ۱ و 4 ٪ ) حاوی عصاره شنگ تهیه شدند. ویژگی های فیزیکوشیمیایی فیلم های فعال تولیدی مانند (حلالیت، نفوذپذیری به بخار، ضخامت و کدورت)، آزمایشات مکانیکی(ازدیاد طول تا نقطه شکست، مقاومت به کشش و مدول یانگ)، فعالیت آنتی­اکسیدانی و فعالیت ضدمیکروبی در نظر گرفته شد. آزمایشات با سه تکرار با طرح کاملاً تصادفی و آنالیز واریانس یکطرفه با نرم افزار SPSS 26 در سطح احتمال 05/0 تحلیل شد. در بین تیمارها، کمترین میزان حلالیت در غلظت 4% عصاره شنگ وکمترین نفوذپذیری به بخار در غلظت پایین عصاره در تیمارها بود. بالاترین میزان ازدیاد طول در نقطه شکست(24 %) در غلظت 3%، استحکام کششی(11 مگاپاسگال) و مدول یانگ(140 مگاپاسگال) در غلظت 2% عصاره شنگ بود. در بین تیمارها، اختلاف مقدار کدورت فیلم­های حاصل معنی­دار نبود(05/0 p> ) اگر چه در بیشترین غلظت عصاره، بیشترین مقدار را به خود اختصاص داد. در تیمارهای فیلم خوراکی فعالیت آنتی­اکسیدانی با استفاده از رادیکالهای DPPH در تمام غلظت ها معنی­دار بود(05/0 > p ). ارزیابی فعالیت ضد میکروبی فیلم با کمک روش دیسک انتشاری انجام گرفت. در این آزمون بیشترین قطر هاله بازدارندگی در غلظت4% ، استافیلوکوکوس آورئوس و اشرشیاکلی با متوسط قطر هاله mm 2/8 بود. و کمترین قطر هاله بازدارندگی در همین غلظت برای سودوموناس mm 7/4 گزارش شد.