فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش مدل‌سازی استخراج ترکیبات فنولی از گیاه شاه اسپرم ( Tanacetum Balsamita ‌) با کمک امواج فراصوت و با استفاده از سامانه استنتاج فازي-عصبي تطبيقي (انفیس) بررسی شد. بدین منظور، مقدار فرکانس دستگاه فراصوت، نسبت نمونه به حلال و زمان فرایند به‌عنوان ورودی و بازده استخراج عصاره، مقدار ترکیبات فنولی کل، توانايي به دام اندازي راديكال آزاد و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی براساس احیاء آهن به‌عنوان خروجی در نظر گرفته شد. سه تابع عضویت گوسی، مثلثی و ذوزنقه‌ای با 2-2-2، 3-3-3 و 4-4-4 تابع عضویت مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تابع مثلثی با 2-2-2 و 3-3-3 تابع عضویت به ترتیب برای متغیر خروجی بازده استخراج و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی براساس احیاء آهن ، تابع گوسی با 4-4-4 تابع عضویت برای متغیر ترکیبات فنولی کل و در نهایت تابع ذوزنقه‌ای با 2-2-2 تابع عضویت برای توانايي به دام‌اندازي راديكال آزاد به‌عنوان مدل بهینه انتخاب گردید. از طرفی مشخص شد که استفاده از امواج فراصوت منجر به بهبود یا افزایش سایر پارامترها شد و با افزایش فرکانس امواج فراصوت در ابتدا میزان بازده استخراج، میزان ترکیبات فنولی، توانايي به دام اندازي راديكال آزاد ( DPPH ) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی براساس احیاء آهن افزایش و سپس کاهش یافت. با افزایش زمان و همچنین کاهش نسبت حلال به نمونه، میزان بازده استخراج، میزان ترکیبات فنولی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی براساس احیاء آهن افزایش یافت. در پایان می‌توان بیان داشت که میزان ضرایب همبستگی بالای بین نتایج آزمایشگاهی و خروجی‌های مدل بیانگر دقت قابل قبول و قابلیت استفاده از این مدل‌ها در کنترل فرایند‌ استخراج ترکیبات فنولی از گیاه شاه اسپرم با کمک امواج فراصوت بود.