فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تاریخ‌نگاران هر عصری در پرتو بینش و روش خود و تحت تأثیر فضای گفتمانی، برداشت‌های تاریخی خود و از جمله جایگاه و کارکرد حکومت­ها را ارائه کرده‌اند. در همین جهت، دینوری نیز حسب مقتضیات تاریخی و رهیافت تاریخ­نگاری خاص خود به مشروعیت فرمانروایان ساسانی پرداخته است. دینوری در پرداختن به تاریخ ایران و اسلام، اهتمام ویژه ای به تاریخ ایران داشته است، به نحوی که می‌توان گفت تاریخ اسلام را در ذیل تاریخ ایران بررسی کرده است. به ویژه، تاریخ ساسانیان را مفصل‌تر از دیگر عمومی‌نگاران آورده و سلوک شاهان ساسانی راگسترده‌تر روایت نموده است. تا جایی که ماهیت مناسبات جامعه و حکومت و میزان پذیرش صاحبان قدرت از سوی مردم و یا همانا مشروعیت سیاسی فرمانروایان از گزارش‌های او قابل استنباط است. به نظر می‌رسد دینوری با در نظر داشتن مؤلفه‌های مطرح در اندیشه سیاسی ایرانشهری به نوع سلوک فرمانروایان پرداخته و حسب میزان پایبندی آنها به عدالت و امنیت، مشروعیت آنها را لحاظ کرده است. بر همین اساس، پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی و طرح این پرسش اساسی که: اهتمام دینوری به دادگری و نیک‌روشی فرمانروایان ساسانی در تبیین مشروعیت سیاسی حاکمان این سلسله چه تاثیری داشت؟ به تبیین دیدگاه وی پرداخته است. دستاورد تحقیق حاکی از این است که دینوری با رویکردی کارکردگرایانه، در بستر فرهنگ سیاسی ایران و مولفه های عدالت، امنیت، نیک‌روشی و نفی بد روشی، به مشروعیت سیاسی شاهان ساسانی پرداخته­است. واژگان کلیدی : تاریخ‌نگاری، مشروعیت سیاسی، فرمانروایان ساسانی، دینوری، اخبارالطوال.