شناسایی و اولویت‌بندی نقش مولفه‌های داوری مسابقات معماری بر ارتقای معماری معاصر ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه معماری، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.

2 استادیار گروه معماری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

3 دانشجوی دکتری معماری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

doi
10.71882/jisaud.2024.977657
چکیده

شیوه ارزشیابی و انتخاب آثار برتر در فرآیند داوری مسابقات معماری از اهمیت و حساسیت بالایی برخوردار است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت‌بندی نقش داوری مسابقات معماری بر ارتقای معماری معاصر ایران بوده و نوع آن کاربردی است. همچنین روش تحقیق آن اکتشافی و از نظر ماهیت کمی-کیفی است. گردآوری داده‌های کیفی از طریق مصاحبه عمیق با 30 نفر از خبرگان و متخصصین حوزه معماری تا رسیدن به حد اشباع نظری ادامه یافت. این افراد از بین اساتید دانشگاهی و داوران مسابقات معماری کشور انتخاب شدند که به روند برگزاری مسابقات ملی معماری احاطه داشته و دارای سابقه کار حرفه‌ای در زمینه معماری بودند. با توجه به شاخص‌های به دست آمده، بخش کمی پژوهش نیز به صورت پیمایشی انجام و سپس اقدام به طراحی پرسشنامه گردید. برای روایی پرسشنامه از روایی صوری و به منظور بررسی پایایی آن از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. در نهایت پرسشنامه محقق ساخته پژوهش در اختیار 100 نفر از متخصصان، شرکت‌کنندگان و داوران مسابقات معماری قرار گرفت. روش تجزیه و تحلیل داده‌ها، مبتنی بر کدگذاری، روش‌های توصیفی(میانگین، انحراف استاندارد و...) و روش استنباطی(آزمون کلموگروف–اسمیرنوف، آزمون فریدمن و رگرسیون) می‌باشد. پژوهش حاضر پس از بررسی مصاحبه‌ها و بیانیه‌های مسابقات ملی معماری طی سال‌های 1390-1397، 4 مولفه اصلی و 33 زیرمولفه را به عنوان عوامل تاثیرگذار داوری مسابقات ملی معماری بر ارتقای معماری معاصر ایران در دهه 1390 معرفی نموده‌است. بر اساس نتایج به دست‌آمده، ویژگی‌های فردی داوران، غربال آثار منتخب مسابقات ملی معماری و توزیع امتیازات داوری، هئیت داوران و امر داوری 4 مولفه اصلی در فرآیند داوری مسابقات معماری ایران هستند. نتایج پژوهش ضمن تایید نقش داوری مسابقات معماری ایران در ارتقاء کیفی معماری معاصر کشور، اهمیت آن را در توجه به منفعت اجتماعی، افزایش مشارکت مردمی و ایجاد حس تعلق به سرزمین نشان می‌دهد.