فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف بررسی رابطه دین، عدالت و مشروعیت سیاسی در متون مزدایی و شاهنامه انجام شده است. فرضیه اصلی آن این است که امنیت و مشروعیت سیاسی در ایران باستان نه تنها محصول قدرت نظامی یا مشروعیت صرف سیاسی، بلکه جلوه‌ای از تعامل دینی، اخلاقی و نهادی است و مؤلفه‌های کلیدی مانند فرّه ایزدی، سلطنت، ولایتعهدی، وزارت و شوراها در تعامل با یکدیگر امنیت پایدار و دفاع مشروع را ایجاد می‌کنند؛ فقدان هر یک از این مؤلفه‌ها می‌تواند موجب فروپاشی نظم و کاهش مشروعیت شود. روش تحقیق مطالعه، توصیفی-تحلیلی و تطبیقی مبتنی بر منابع دسته اول تاریخی و دینی ایران باستان شامل اوستا، وندیداد، بندهشن، دینکرد، کتیبه‌های هخامنشی، شاهنامه و کارنامه‌ها است که داده‌ها از طریق تحلیل محتوا، بازخوانی تطبیقی و بررسی تطور مفهومی استخراج و ساماندهی شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که فرّه ایزدی منبع مشروعیت و شاخص اعتماد عمومی است و شاه را مکلف به پاسداری از نظم و اَشا می‌کند، ساختار سلطنت، ولایتعهدی و وزارت ابزارهای اجرایی و سازمانی برای تضمین تداوم نظم و امنیت عملی هستند و شوراها و عقلانیت جمعی بازدارنده خودکامگی و تسهیل‌کننده بسیج منابع اجتماعی می‌باشند. امنیت و دفاع در ایران باستان نتیجه تعامل این مؤلفه‌هاست و خلأ در هر یک می‌تواند ثبات سیاسی و اجتماعی را تهدید کند و تحلیل تطوری نشان می‌دهد که مفاهیم امنیت از دوره‌های کیهانی-دینی اوستا تا دوره هخامنشی و نهایتاً ترکیبی دینی-سیاسی-اجرایی در شاهنامه توسعه یافته‌اند.