بررسی مقدار و اشکال شیمیایی فلزات سنگین در لجنفاضلاب تهران برای کاربرد در کشاورزی
نویسندگان
1 عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
2 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. *(مسوول مکاتبات)
4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.22034/jest.2018.12454چکیده
زمینه و هدف: از بین روش های دفع لجنفاضلاب، کاربرد در زمین به دلیل منافع اقتصادی و کاهش هزینههای خرید کود برای کشاورزان، ارجح است. ولی در صورتی که لجن حاوی مقادیر بالایی فلزاتسنگین و آلودگی میکروبی باشد باعث آلودگی خاک و محیطزیست میشود. روش بررسی: در این تحقیق مقادیر کل، قابل عصارهگیری با DTPA و محلول عناصر آهن، روی، سرب، کادمیوم، کبالت، مس، منگنز و نیکل و جمعیت کلیفرمها در لجن تهیهشده از سه تصفیهخانه شهرک غرب، اکباتان، و شوش تهران اندازهگیری شده و با استانداردهای جهانی حد آلایندگی این عناصر و استاندارد تعداد کلیفرمها مقایسه شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که در مجموع 01/0% از مجموع کل فلزات موردمطالعه به شکل محلول، 32/1% به شکل قابل عصاره گیری با DTPA و 67/98% به اشکال دیگر و غیرقابل دسترس بود. از بین سه نمونه لجن موردمطالعه، لجنفاضلاب شوش دارای بیشترین مقدار مجموع کل فلزاتسنگین (گرم بر کیلوگرم وزن خشک لجن73/39) بود و بعد از آن به ترتیب تصفیهخانههای اکباتان ( گرم بر کیلوگرم وزن خشک لجن 42/28) و شهرک غرب (گرم بر کیلوگرم وزن خشک لجن 95/22) قرار داشتند. بحث و نتیجهگیری: به دلیل بالا بودن مقدار روی و مس در نمونههای لجن، در مقایسه با استاندارد، نمونههای لجن تصفیهخانههای موردمطالعه در گروه کیفیت استثنایی که قابلیت کاربرد در کشاورزی را دارد، قرار نگرفتند. همچنین مقایسه جمعیت کلیفرمها با استانداردها نشان داد که از این نظر نیز نمونههای لجن در گروه B قرار دارند و کاربرد آنها در کشاورزی با محدودیتهایی همراه خواهد بود.