جستاری بر پیشینهی فضا درتئوری تولید و مصرف از روم تا خوی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز،ایران.
2 استادیار گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
3 دانشیارگروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، واحدتبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
4 استاد دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی، تبریز، ایران.
doi
10.71882/jisaud.2024.977565چکیده
امروزه شهرها در تکاپوی ایجاد امکانات برای مصرف هستند. یعنی، شهرها به واسطهی امکاناتی که برای مصرف فراهم میکنند، تعریف میشوند. اما این تمامی ماجرا نیست، مصرف پیشینهای طولانی داشته و به نوعی خود را از گذشته تا به حال در حالتهای مختلف و در قالب فضاهای متفاوت تعریف میکند. بعد پنهان مصرف، قدرت میباشد، این قدرت گاه در اختیار مذهب قرار میگیرد و گاه در اختیار اقتصاد و فضاهای مصرفی متناسب با خود را تولید میکند. انچه اهمیت دارد، این موضوع میباشد که با تغییر قدرت، نوع فضاهای مصرفی، تغییر مییابد، اما مصرف و تولید دو مفهوم مهم درتحلیل فضا میباشد. هدف از این مقاله، مطالعهی این موضوع میباشد که مصرف پیشینهی طولانی داشته و تمام شهرها را از روم تا خوی، در طول سالهای متوالی با خود درگیر کرده است، همچنین با مطالعهی پیشینهی مصرف، بررسی میشود که مصرف چگونه وارد ایران شده است و بعد از درگیرکردن تهران، چگونه و با تولید چه فضاهایی وارد شهرهای کوچک مانند خوی شده است . برای تحقق هدف فوق، از راهبرد پژوهش کیفی، برای طبقه بندی وشناخت انواع گونههای تولیدی فضاهای مصرفی در طول تاریخ استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مصرف پدیدهی نو نمیباشد و در طول تاریخ و در سراسر شهرهای جهان خود را در قالب فضاهای مصرفی مختلف از خیابان تا پاساژ نشان داده است. نتیجهی تحقیق نشان میدهد، که بینش سطحی به پدیدهی فضا، اشتباه میباشد و فضا به عنوان عنصر مهم یک شهر از گذشته تا کنون با سه گانه قدرت، مصرف و تولید ارتباط داشته است.
