تحلیل زیبایی¬شناسی عینی¬گرا در معماری خانه¬های قاجار در شهر تهران
نویسندگان
1 استادیار مرکز تحقیقات اقتصاد خلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران
2 پژوهشگر دکتری معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.71882/jisaud.2024.1115455چکیده
پژوهش حاضر به تحلیل مفاهیم بنیادین زیباییشناسی از نگاه عینیگرایی در معماری خانههای دورة قاجار در تهران پرداخته است. زیباییشناسی درک حال فضا از طریق انسان است و زیباییشناسی در معماری حضور در فضا و احساس تمام مؤلفههای زیبایی بهصورت یکجا به منصه ظهور میرساند. بحث زیباشناسی در معماری به مبانی نظری و علیالخصوص کیفیت در هر طراحی معماری بهصورت جداگانه مربوط میشود که طرح و روند طراحی را بیشتر به شناخت عناصر و آفرینش زیبایی هدایت میکند؛ از طرفی معماران بر این باورند که عواملی مانند ساختار، مقاومت مصالح و مسائل مالی باعث ازبینرفتن آزادی عمل در طراحیها برای آفرینش و خلق زیبایی شده است؛ لذا در این پژوهش با نگاه به معماری تاریخی قصد بر تحلیل زیبایی است. در سیر تحول تاریخی، زیبایی جاذبهای ازلی بوده است و در رشتههای متفاوتی مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است. اهمیت پژوهش در این است که زیبایی امری ذهنی نیست؛ بلکه باید آن را بهصورت حقیقتی عینی درک کرد؛ همچنین خانههای دورة قاجار بهعنوان پدیدههای مهم شهری، از نظر زیباشناسانه اهمیت بسیار دارند و ازاینرو در دهههای گذشته پژوهشگران به بررسی جنبههای گوناگون آن پرداختند. این پژوهش باتوجهبه سنت کیفی تحقیق و با روش تحلیلی - توصیفی و تطبیقی، مبتنی بر مطالعات کتابخانهای، تحلیل و آنالیز دادهها و برداشت میدانی در تلاش است تا ویژگیهای زیباییشناسی عینی را در هشت خانههای دورة قاجار در تهران که عبارت است از: خانه امامجمعه، خانه مقدم، خانه سلطان بیگم، عمارت مسعودیه، عمارت عینالدوله، باغ نگارستان، موزه زمان و باغ فردوس را بررسی کند.