فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بناهای آرامگاهی ازجمله آثار معماری هستند که برگرفته از آداب‌و رسوم و فرهنگ و مذهب کشور خویش ایجادشده‌اند. لذا برای شناخت هویت معماری و هنری نهفته در این نوع بناها می‌بایست؛ مفاهیم اجتماعی، اعتقادی، فرهنگی و... آن کشور را که در بستر ادوار تاریخی شکل‌گرفته، موردبررسی قرارداد. مقاله حاضر به بازخوانی مفاهیم فرهنگی مؤثر بر شکل‌گیری هویت در آرامگاه‌های ایرانی می‌پردازد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و گردآوری اطلاعات بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای - میدانی انجام پذیرفته است. هدف اصلی این تحقیق شناسایی و تبیین مؤلفه‌های سازنده هویت در معماری آرامگاه‌های ایرانی با نگرش فرهنگی است تا بتوان با بازیابی و به‌کارگیری آن‌ها در معماری معاصر، آرامگاه‌های امروزی را به بناهای هویتمند تبدیل نمود. در راستای دستیابی به هدف تحقیق مؤلفه‌های هویت‌ساز معماری و عوامل فرهنگی در تعامل میان هویت و معماری در دو بنای آرامگاهی تاریخی (آرامگاه شیخ عبدالصمد) و معاصر (آرامگاه حافظ) موردبررسی قرار گرفت. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد در هر دو بنای آرامگاهی توجه به عناصر هویت‌ساز فرهنگی مورد تأکید بوده است، تغییرات فرهنگی و نوع نگاه معمار به رفع نیازهای اجتماعی- فرهنگی ازجمله عاملی است که موجب تفاوت در معماری دو بنا شده است. در یک جمع‌بندی کلی می‌توان چنین نتیجه گرفت که تلفیق عناصر کالبدی سنتی و مدرن در فرم، مصالح و هندسه و همچنین به‌کارگیری الگوهای زیست‌محیطی و اقلیمی همچون الگوی باغ و کوشک، عناصر اربعه طبیعت و توجه به اقلیم منطقه می‌تواند ضمن احیای هویت معماری و فرهنگ غنی ایرانی اسلامی، حفظ پایداری و صرفه اقتصادی را نیز به همراه دنبال داشته باشد.