تبیین شاخص های موثر بر افزایش کیفیت فضا در ارسن های شهری (مطالعه تطبیقی ارسن میدان نقش جهان اصفهان و ارسن گنجعلی خان کرمان)

نویسندگان

1 استادیارگروه مهندسی معماری، واحد پرفسور حسابی تفرش، دانشگاه آزاد اسلامی، تفرش، ایران.

2 دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مهندسی معماری، واحد پرفسور حسابی تفرش، دانشگاه آزاد اسلامی، تفرش، ایران.

4 استادیار گروه معماری،واحد هشتگرد، دانشگاه آزاد اسلامی، هشتگرد، ایران.

doi
10.71882/jisaud.2025.1191026
چکیده

ارسن شهری, مجموعه ای از ساختمان هاست که نیازهای شهری را برآورده می کند. دو نمونه از ارسن های بزرگ میدان نقش جهان اصفهان و ارسن گنجعلی خان کرمان است. شاخص هایی به عنوان عوامل ارتقا دهنده کیفیت محیط در این ارسن ها هستند که این پژوهش به دنبال تبیین آنهاست. ، بر این اساس هدف اصلی پژوهش حاضر تبیین شاخص های ارتقا دهنده کیفیت محیط در ارسن میدان نقش جهان اصفهان و ارسن گنجعلی خان می باشد. در این پژوهش توجه مدیران شهری را به سازماندهی، زیباسازی و ارتقا کیفیت محیط و تجهیزات آنها را در راستای جذب کاربران سوق می دهیم. روش پژوهش تلفیقی از کار کتابخانه ای و کار میدانی با بررسی منابع تاریخی، جغرافیایی، ثبت و ضبط اطلاعات مرتبط با بناها می باشد که به تبیین سبک معماری، شاخص های معماری، ویژگی های مصالح به کار رفته و جداره ها، کیفیت محیط و تزیینات به کار رفته در بنا می پردازد. پژوهش حاضر به دنبال یافتن پاسخ این دو سوال که ارسن نقش جهان و ارسن گنجعلی خان کرمان باهم چه نقاط مشترکی دارند؟ 2-شاخص های موثر بر افزایش کیفیت محیط در ارسن های فوق کدام اند ؟ و اهدافی از قبیل 1-واکاوی شاخص های ارتقا دهنده کیفیت محیط در ارسن نقش جهان و ارسن گنجعلی خان کرمان 2-تبیین وجوه اشتراک و افتراق ارسن میدان نقش جهان و ارسن گنجعلی خان کرمان می باشد. طبق نتایج پژوهش شاخص های مربوط به خوانایی فضا، وجود کاربری های متنوع، بافت کف سازی و رنگ جداره ها، محصوریت، نفوذپذیری، یادآوری فرهنگ و تاریخ معماری گذشته ایران، عدم ورود ماشین، مبلمان مناسب و نورپردازی شبانه از جمله شاخص های مشترک ارتقا دهنده کیفیت محیط ارسن ها می باشند.