تحلیل خاطره‌انگیزی با تأکید بر انگاشت عدالت جنسیتی (نمونه موردی: فضاهای سنتی شهر قزوین: محدوده‌ی خیابان طالقانی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

2 استادیار، گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

3 استادیار، گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

doi
10.71882/jisaud.2025.1126162
چکیده

در شهر بی خاطره هیچ نوع کنش اجتماعی و ارتباطات انسانی و اجتماعی که لازمه تعاملات انسانی است وجود ندارد. فرصت‌هایی که باتوجه‌به پتانسیل‎های اجتماعی، کالبدی و مدیریت شهری در فضاهای سنتی قزوین وجود دارد، نشان‌دهنده امکانات زیادی جهت حفظ و تقویت و تداوم و خاطرات جمعی است. این مقاله به بررسی اشکال جدیدی از مفهوم خاطره‌انگیزی ساکنان شهر از منظر جنسیتی و ارتباط آن به زندگی روزمره در فضاهای سنتی شهر قزوین (محدودۀ خیابان طالقانی) می‎پردازد. به این منظور در این پژوهش سعی شده است تا با بازنشانی مفهوم خاطره‌انگیزی به ردیابی انگاشت عدالت جنسیتی در فضاهای سنتی شهر پرداخته شود. روش مورداستفاده بر حسب هدف از نوع کاربردی و از نظر روش بررسی، توصیفی - تحلیلی و همبستگی است. روش تحقیق، پیمایشی و ابزار سنجش، پرسش‌نامه پنج‌گزینه‌ای مبتنی بر مقیاس لیکرت است. در مراحل طراحی و تنظیم و با تأیید متخصصان، کمیت و کیفیت پرسش‌نامه مورد تأیید قرار گرفت. در بحث پایایی، روش آلفای کرونباخ مورداستفاده قرار گرفت. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران برابر با 384 نفر به دست آمد که با استفاده از ترکیب دو روش نمونه‌گیری خوشه‎ای و شیوه طبقه‌بندی متناسب انتخاب شدند. تحلیل داده‎ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS صورت گرفت. باتوجه‌به شاخص‎های الگو‎سازی می‌توان استدلال کرد که مدل ارائه شده از برازش خوبی برخوردار بوده است. به‌طور کلی، تحلیل داده‌ها نشان‌دهنده وجود تفاوت‌های معنادار جنسیتی به سود مردان در بهره‌مندی از خاطره‌انگیزی در فضاهای شهری است. این تفاوت‌ها نه‌تنها بر اساس داده‌های آماری بلکه از منظر اجتماعی و فرهنگی نیز قابل تفسیر هستند.