فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کودکان اوتیسم در مراکز آموزشی، با گذر از مدارهای رفتاری تحت تاثیرات عینی و ذهنی نظام مکان-رفتار قرار می‌گیرند که الگوهای رفتاری آنها را تحت شعاع قرار ‌می‌دهد. توجّه به‌ اصل هم‌ساختی و تناسب ساختارهای کالبدی با الگوهای رفتاری این کودکان بر کارکرد درست قرارگاه‌های رفتاری، موضوع مهّمی در کیفیّت‌بخشی به مراکز آموزشی بر پایۀ یکپارچگی حسی، و دستیابی به «وحدت حسی محیط» از طریق طراحی محیطی درمانی بوده، که در این پژوهش ملاک ارزیابی قرار گرفته است. هدف از پژوهش، ارائۀ اصولی راهبردی طراحی در تغییر ساختار کالبدی مراکز آموزشی-درمانی متناسب با حساسیّت‌های حسی کودکان اوتیسم بوده، تا با ‌متمرکزسازی بهتر کودکان از طریق استانداردسازی محیط، شرایط برای آموزش، درمان و مدیریت بر رفتارشان تسهیل گردد. این پژوهش از نوع کاربردی و روش تحقیق آن توصیفی-تحلیلی و پیمایشی‌ست. در این پژوهش جامعۀ هدف کودکان 7-4 سال اوتیسم و جامعۀ آماری و حجم‌‌نمونه از میان متخصّصان استان بوشهر تعیین؛ و نظرسنجی میان 92 نفر از ایشان از طریق پرسشنامه‌ای با 60 گویه انجام گردید. گردآوری اطّلاعات در دو بخش نظری و میدانی؛ و برای تحلیل داده‌ها از تحلیل‌ عاملی ‌تاییدی و مدلسازی ‌حداقل ‌مرابّعات جزئی ( PLS ) با نرم‌افزار SPSS26 و Pls3 استفاده شد. براساس یافته‌ها، وجود ارتباط(تاثیر) معنادار میان«کیفیّت طراحی قرارگاه‌های رفتاری در مراکز آموزشی-درمانی» و «نحوۀ مدیریت بر رفتار کودکان 7-4 سال اوتیسم » نشان داد: الگوهای معمارانۀ «محیط ‌چند حسی»، «الگوسازی محیط» و «توالی فضایی» از طریق کنترل محرّک‌ها، بر ارتقاء سطح کیفیّت طراحی محیط تاثیرگذار؛ و به‌عنوان اصولی راهبردی در طراحی قابل طرح‌ریزی‌ست. همچنین نتایج مشخص کرد در نظر گرفتن طراحی قرارگاه‌های رفتاری در مراکز آموزشی-درمانی به‌صورت ساختاری بر مبنای «وحدت حسی‌ محیط» و با تاکید بر بهره‌گیری از قابلیّت‌های محیطی موثّر و متناسب با حساسیّت‌های حسی کودکان اوتیسم، می‌تواند بر احساس محیط و فرآیند بهتر ادراک بر سیستم پردازش مرکزی کودکان تاثیر، و نتایج رضایت‌بخشی را در زمینۀ پیشرفت‌شان فراهم آورد.