طراحی الگوی توسعه سرمایه فرهنگی در نظام آموزش ‌و پرورش ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند، دماوند، ایران

2 گروه علوم تربتی دانشگاه آزاد دماوند

3 استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران

doi
10.30495/jisds.2007.21317
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی الگوی توسعه سرمایه فرهنگی در نظام آموزش‌وپرورش انجام شد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ نحوه گردآوری اطلاعات جزء پژوهش‌های آمیخته (کیفی- کمی) بود. جامعه آماری در بخش کیفی شامل خبرگان دانشگاهی و سازمانی شامل مسئولین وزارت آموزش‌وپرورش و در بخش کمّی شامل تمامی مدیران دبیرستان‌های متوسطه دوره دوم شهر تهران بود. حجم نمونه در بخش کیفی با اشباع نظری (20 نفر) و در بخش کمّی بر اساس فرمول کوکران 290 نفر برآورد شد.برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در دو بخش کمی و کیفی استفاده شده است. نتایج به دست آمده به شناسایی 10 مؤلفه و 185 شاخص منجر شد که 5 مؤلفه اثرگذار شامل هویت اجتماعی، سرمایه اجتماعی، تعاملات خانوادگی، مصرف رسانه و سبک زندگی و 5 بعد اثرپذیر پیشرفت تحصیلی، توانمندسازی دانش‌آموزان، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، مقبولیت اجتماعی و شادی دانش‌آموزان تأثیر دارند. نتایج دیگر نشان داد که وضعیت موجود مؤلفه‌های شناسایی شده در توسعه سرمایه فرهنگی در نظام آموزش‌وپرورش مطلوب است. علاوه‌براین، سازوکارها، تسهیلگرها و موانع پیش روی توسعه سرمایه فرهنگی در نظام آموزش‌وپرورش نیز ارائه شد. در نهایت مدل پژوهش متشکل از عوامل اثرگذار، پدیده محوری (عوامل تشکیل دهنده)، تسهیل‌گرها، موانع و سازوکارهای مؤثر جهت تبیین نقش سرمایه فرهنگی در نظام آموزش‌وپرورش ارائه شد و درجه تناسب آن مناسب بود.