گفت‌وگوی عمومی، تنوع فرهنگی و قرائت بافتارانۀ حقوق بشر

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 دانشیار گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق دانشگاه قم، قم، ایران

3 دانشیار گروه حقوق بشر و حقوق محیط زیست، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 دانشجوی دورۀ دکترای حقوق عمومی،دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22059/jplsq.2025.386728.3650
چکیده

امروزه احترام به تنوع فرهنگی از ضروریات اعمال نظریۀ جهان شمولی حقوق بشر به‌شمار می‌آید. با این حال بین تنوع فرهنگی و جهان شمولی در حوزۀ حقوق بشر از لحاظ مفهومی واگرایی وجود دارد و احترام به تنوع فرهنگی در وهلۀ نخست به نسبی‌گرایی نزدیک‌تر به‌نظر می‌رسد. با این حال قرائت بافتارانۀ حقوق بشر رهیافتی است که می‌تواند در نزدیک‌تر ساختن مفاهیم جهان شمولی و تنوع فرهنگی مؤثر باشد. این قرائت از حقوق بشر متضمن آن است که در شناسایی، اعمال و صیانت از حق‌های جهان شمول بشری، بافتار فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جوامع مورد توجه قرار گیرد. استفاده از این قرائت از حقوق بشر نیازمند مقدماتی است و وجود فضای گفت‌وگوی عمومی یکی از این مقدمات است. همچنین گفت‌وگوی عمومی موجب همگرایی بیشتر در حوزه‌های ارزشی شده و می‌تواند به خلق باورها و ارزش‌های مشترک منجر شود. پژوهش حاضر به‌دنبال بررسی این موضوع است که گفت‌وگوی عمومی تا چه حد و چگونه می‌تواند در ارائۀ قرائت بافتارانه از حقوق بشر مؤثر باشد.گفت‌وگوهایی که در سطح ملی، بین آحاد جامعه، گروه‌ها، اقوام و خرده‌فرهنگ‌ها جهت نیل به اجماع و درکی مشترک از ارزش‌های بنیادین حقوق بشر صورت می‌پذیرد.