بهینهسازی چندهدفه شبکه تامین فرآوردههای خونی به منظور حداقلسازی زمان ارسال و میزان تقاضای برآورد نشده بیمارستانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
4 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
5 استادیار، گروه زیست شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
doi
10.30495/jhm.2022.65916.11027چکیده
مقدمه: با توجه به اهمیت خون به عنوان یک عنصر حیاتی در سیستم سلامت، در این پژوهش، زنجیره تامین خون در سه سطح اهداکنندگان، بانکها (مراکز خون) و بیمارستانها در قالب یک مدل چندهدفه به منظور حداقل سازی مجموع هزینهها، حداقلسازی زمان کلی ارسال واحدهای خونی و حداقل سازی میزان تقاضای برآورد نشده بیمارستان ها در هر دوره، مدل سازی شده است.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی، از نظر روش توصیفی و از نوع کمی است. داده های مورد نیاز برای پیادهسازی مساله واقعی در سال 1400 با مراجعه به دفتر منطقه ای سازمان انتقال خون استان تهران و با همکاری سیستم نگاره گردآوری شده است. با توجه به ماهیت Np-hard مساله، مدل پیشنهادی با استفاده از سه الگوریتم ژنتیک، NSGAII و MOPSO در نرم افزار گمز حل شده است.یافتهها: در مدل پیشنهادی، تطابق گروه های خونی در تامبن تقاضا، سیستم صف، تخصیص گروه های خونی در آزمایشگاه ها و بانکهای خون، هدر رفت خون در آزمایشگاه، انتقال محصولات بین مراکز تقاضا و نیز پارامترهای حساس و تعیین کننده ای مدل مانند؛ پارامتر تقاضا، اهدای خون و زمان حمل محصولات خونی بین اجزای شبکه، به صورت غیرقطعی در نظر گرفته شده است. یافتهها نشان می دهند که در اجرای مسائل 3، 7، 10 و 12 برای شاخص کیفیت الگوریتم MOPSO دارای عملکرد مناسبتری است، اما به طور کلی و بر اساس دفعات اجرا و همچنین میانگین آنها، الگوریتم NSGA-II عملکرد بهتری دارد.نتیجهگیری: بر اساس نتایج، مدل ارائه شده منجر به کاهش مجموع هزینه ها، زمان کلی ارسال واحدهای خونی و میزان تقاضای برآورد نشده بیمارستانها می شود.