فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: افزایش سهم مخارج دفاعی از کل مخارج عمومی ممکن است با توجه به مفهوم هزینه فرصت و از طریق اثر ازدحام، اثر منفی بر سهم مخارج بهداشت عمومی از کل مخارج عمومی داشته باشد. شدت این اثرگذاری می‌تواند با توجه به سطح درآمد تغییر کند. بر این اساس، هدف اصلی این مطالعه برآورد اثر ازدحام مخارج دفاعی بر مخارج بهداشت عمومی در کشورهای با گروه درآمدی مختلف می‌باشد.روش پژوهش: مطالعه توصیفی - تحلیلی و کاربردی حاضر با استفاده از داده‌های پانل 90 کشور دنیا (شامل ایران) طی دوره‌ زمانی 2018-2000، به برآورد اثر ازدحام مخارج دفاعی بر مخارج بهداشت عمومی با تفکیک کشورهای مورد مطالعه به سه گروه درآمدی شامل کشورهای با درآمد کم و پایین‌تر از متوسط، کشورهای با درآمد بالاتر از متوسط و کشورهای با درآمد بالا و هم‌چنین، بررسی اثر متقاطع مخارج دفاعی و درآمد سرانه بر مخارج بهداشت عمومی کل کشورهای نمونه پرداخت. داده‌های مورد استفاده نیز از پایگاه داده‌ای سازمان بهداشت جهانی، شاخص‌های توسعه جهانی متعلق به بانک جهانی و SIPRI گردآوری شدند. هم‌چنین، برآورد مدل‌ها در قالب داده‌های پانل پویا و با استفاده از تحلیل‌های مانایی و هم‌انباشتگی پانلی و روش برآورد گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) در نرم‌افزار Eviews10.0 صورت گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که اثر ازدحام مخارج دفاعی بر مخارج بهداشت عمومی بر حسب کشش و برای کشورهای با درآمد پائین و کمتر از متوسط، کشورهای با درآمد بالاتر از متوسط و کشورهای با درآمد بالا به‌ترتیب معادل، 0/654-، 0/453- و 0/316- برآورد شده است. اثر متقاطع مخارج دفاعی و درآمد سرانه بر مخارج بهداشت عمومی کل کشورهای مورد مطالعه نیز مثبت و معادل 0/112 می‌باشد.نتیجه‌گیری: اثر ازدحام (منفی) مخارج دفاعی بر مخارج بهداشت عمومی برای تمام کشورها با گروه‌های درآمدی مختلف تأیید می‌شود؛ اما با افزایش سطح درآمد سرانه، این اثر ازدحام از لحاظ جبری کاهش می‌یابد. بر این اساس اتخاذ سیاست‌های لازم در جهت تأمین امنیت بدون صرف مخارج دفاعی بالا بالاخص در کشورهای با درآمد سرانه پائین به‌منظور جلوگیری از کاهش مخارج بهداشت عمومی، ضروری است.