آسیب‌شناسی سیاست‌گذاری روابط اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و روسیه

نویسندگان

1 دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشگاه علوم پزشکی زنجان

doi
چکیده

روابط ایران و روسیه از زمان شکل گیری با فراز و نشیب‌های متعددی همراه بوده و با جنگ، مخاصمه، تقابل، همکاری، دوستی، همگرایی و واگرایی ترسیم شده است. روابط طرفین در چند دهه اخیر، به همکاری و تعاملات مطلوب در جهت خواسته‌ها و تأمین منافع و اهداف تهران - مسکو تغییر کرده است. به نحوی که ایران و روسیه در رویدادهایی مانند جنگ سوریه، با هم به اتحاد استراتژیک دست زدند و روابط سیاسی، نظامی و امنیتی آنها، مستحکم و راهبردی شده است. با این حال، آمار و ارقام نشان می‌دهد که مناسبات اقتصادی میان ایران و روسیه از الگوی حوزه‌های دیگر پیروی نکرده و سطح روابط در این حوزه همچنان نازل و کمتر از حد انتظار است و مقامات دو کشور هم بارها به این موضوع اشاره کرده‌اند. در این راستا، پژوهش حاضر با نگاهی آسیب‌شناسانه درصدد شناسایی دلایل واگرایی در مناسبات اقتصادی ایران و روسیه است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و از نظریه همگرایی و واگرایی استفاده شده است. نتایج نشان داد، ضعف زیرساخت‌های ارتباطی، به حاشیه‌رانی بخش خصوصی، فقدان اقتصاد صنعتی، ضعف در صنعت بازاریابی، تحریم‌ها، ژئوپلیتیك و ژئواكونومی نامتوازن، ساختارهای بوروکراتیک، رقابت در بخش انرژی و عدم استفاده از فرصت‌های صادراتی، از دلایل عمده در عدم همگرایی روابط اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و روسیه است. هر دو کشور دارای قابلیت‌های بهینه‌ای در این حوزه‌ها هستند.