طراحی مدل موانع مشارکت سالمندان در ورزش با تأکید بر فاکتورهای رفاه اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری مدیریت ورزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت ورزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

3 استادیار مدیریت ورزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

4 استادیار مدیریت ورزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

doi
https://doi.org/10.82355/jisn.2025.796882
چکیده

هدف از این پژوهش، طراحی مدل موانع مشارکت سالمندان در ورزش با تأکید بر فاکتورهای رفاه اجتماعی بود. تحقیق از نوع کیفی با رویکرد اکتشافی نظام‏مند انتخاب شد. جامعه آماری شامل دو بخش منابع انسانی (اساتید، مدیران، سالمندان، پزشکان) و منابع اطلاعاتی (کتاب‏ها، مقالات، اسناد، رسانه‏ها) بود. نمونه‏گیری به تعداد قابل کفایت و با روش قضاوتی بر مبنای رسیدن به اشباع نظری انجام شد (17 نفر). ابزار پژوهش شامل مطالعه کتابخانه‏ای نظام‏مند و مصاحبه‏های اکتشافی ساختارمند بود. روایی ابزار بر اساس اعتبار نمونه، نظر خبرگان و توافق بین مصححان ارزیابی و تأیید گردید. جهت تحلیل یافته‏ها از روش کدگذاری مفهومی چندمرحله‏ای با رویکرد تحلیل سیستمی استفاده شد. بر اساس چارچوب مفهومی استخراج‌شده شامل 5 مقوله اصلی و 42 کد باز بود. نتایج کدگذاری انتخابی نشان داد که موانع مشارکت سالمندان در ورزش با تأکید بر فاکتورهای رفاه اجتماعی شامل موانع اقتصادی (گرانی، اقتصاد کلان و بودجه سازمان‌ها)، موانع آموزشی، موانع مرتبط با تأمین اجتماعی، موانع سلامتی (جسمی و روانی) و دغدغه‏های فردی معیشتی سالمندان (شغلی، مسکن، خانوادگی) می‌باشد. بر اساس نتایج می‏توان گفت فاکتورهای رفاه اجتماعی می‌تواند موانع اصلی مشارکت سالمندان را در ورزش و برنامه‌های مرتبط با فعالیت‌های بدنی را نمایان سازد و لذا برای ارتقاء سطح مشارکت سالمندان در برنامه‌های ورزشی می‌بایست رفاه اجتماعی آنان موردتوجه قرار گیرد.