تحلیل عوامل علی و زمینه‌ای در موفقیت اجرای طرح ملی کنترل وزن و چاقی دانش ‏آموزان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

2 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران

3 دانشیار، گروه مدیریت ورزشی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

doi
https://doi.org/10.82355/jism.2025.796978
چکیده

هدف این پژوهش، تحلیل عوامل علی و زمینه‌ای در موفقیت اجرای طرح ملی کنترل وزن و چاقی دانش آموزان بود. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی است که به‌صورت آمیخته اکتشافی متوالی گردآوری شد. انتخاب مشارکت کنندگان، براساس نمونه‌گیری هدفمند و از نوع نظری بود که با 19 نفر از خبرگان تربیت‌بدنی و بهداشت مدارس، مصاحبه عمیق و نیمه ساختارمند انجام و با روش داده بنیاد تحلیل شد. جامعه آماری در بخش کمی، شامل مدیران، کارشناسان و مربیان تربیت بدنی و بهداشت مدارس بودند که ابتدا به صورت تصادفی طبقه‌ای و سپس به‌صورت در دسترس تعداد 384 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. بر اساس روش پیشنهادی استراس و کوربین (2011) به صورت همزمان، کدگذاری باز و محوری داده‌ها انجام شد. در بخش کمی تحقیق نیز داده‌ها با استفاده از نرم‏افزار SPSS نسخه 23 و لیزرل تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد 21 عامل علی در قالب مقوله‌های محوری مهارت‌های روانشناختی، فضای ورزشی، عوامل مدیریتی، منابع انسانی و همراهی خانواده‌ها و نیز مقوله‌های زمینه‌ای که شامل اهداف و برنامه‌ها، میزان آگاهی جوامع، عوامل اجتماعی-فرهنگی و سبک زندگی است به موفقیت طرح ملی کنترل وزن و چاقی کمک می‌کند. همچنین براساس یافته‌ها تأثیر شرایط زمینه‌ای و عوامل علی بر کنترل وزن و چاقی دانش‏آموزان معنی‌دار بود. می‌توان گفت، آگاهی بخشی و توانمندسازی والدین، مدیران و معلمان مدارس، مدیریت یکپارچه و انسجام بین سازمانی نظام سلامت و آموزش و پرورش، سالم‌سازی تغذیه، همکاری رسانه‌ها و نهادینه‌سازی ورزش در دانش‌آموزان به موفقیت طرح کنترل وزن و چاقی کمک می‌کند.