ارزیابی اثرات محیط زیستی گیاه زراعی سویا در مزارع اردبیل
نویسندگان
1 استادیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، همدان، ایران *(مسوول مکاتبات).
2 استادیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده علوم پایه، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4 دکترای مدیریت محیط زیست، مدیر کل اداره حفاظت محیط زیست استان قم، قم، ایران.
doi
10.22034/jest.2020.21113.3011چکیده
زمینه و هدف: محاسبه ارزیابی اثرات محیطزیستی در طی چرخه حیات یک محصول از اهمیت زیادی برخوردار است. از این رو هدف از این پژوهش ارزیابی اثرات محیطزیستی تولید گیاه روغنی سویا (Glycine max) در استان اردبیل است. روش بررسی: ارزیابی چرخه حیات به منظور ارزیابی مقایسه بارهای محیطزیستی، تقاضای آب سویا به کار گرفته شد. چهار طبقه اثر شامل پرغذایی، اسیدی شدن،گرمایش جهانی و اکسیداسیون فتوشیمیایی بررسی شد. سیاههبرداری در سال 1393 جمعآوری شد. یافتهها: نتایج نشان داد برای تولید یک تن سویا در شرایط اردبیل در طبقه اثرهای پرغذایی، اسیدی شدن، اکسیداسیون فتوشیمیایی و گرمایش جهانی به ترتیب 671/13 کیلوگرم معادل فسفات، 680/13 کیلوگرم SO2، 093/0 کیلوگرم C2H4، 128/857 کیلوگرم دیاکسید کربن به محیط منتشر میشود. این نتایج نشان میدهد اثرات محیطزیستی سویا عمدتاً از کودهای شیمیایی، کود دامی، سوخت دیزل و الکتریسته برای آبیاری حاصل میشود. بحث و نتیجه گیری: اثرات مرتبط با این نهادهها مربوط به تولید و فرآوری آنها قبل از استفاده در مزرعه هستند. نتایج نشان داد، بهرهوری استفاده از نهاده برای تولید یک تن سویا پایین است. با افزایش تولید به ازای نهاده مصرفی میتوان از بارهای محیطزیستی کاست.