تاثیر اپیدمی کووید 19 بر عملکرد داروخانههای شهری تهران از طریق مدل کارت امتیازی متوازن (BSC)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حرفه ای داروسازی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد و مدیریت دارو، دانشكده داروسازی، دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد و مدیریت دارو، دانشكده داروسازی، دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، تهران، ایران
4 استادیار، گروه مدیریت و اقتصاد دارو، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
مقدمه: در دسامبر سال 2019، دنیا شاهد ظهور فرم جدیدی از بیماری حاصل از ویروس کرونا تحت عنوان بیماری کووید 19 بود که طی مدت زمان اندکی به پاندمی قرن تبدیل شده و تقریبا تمامی جوامع جهان را درگیر خود نمود. با ورود این ویروس به ایران، خیلی از مشاغل در خط مقدم مقابله با این بیماری قرار گرفتند. با توجه به شرایطی که در طول این دوره همه گیری برای کسب و کارها و در همه حوزهها به وجود آمد، داروخانهها نیز از این قاعده مستثنی نبوده و به عنوان یکی از کسب و کارهای خرد که در خط مقدم مقابله با این بیماری بودند، نقشی اساسی در تامین نیازهای تشخیصی، دارویی و درمانی بیماران داشته اند. در این تحقیق، تاثیر این ایپدمی برروی ابعاد مختلف عملکرد داروخانهها از جمله ابعاد مالی، مشتری، فرایندهای داخلی و رشد و یادگیری مورد بررسی قرار گرفت. روش پژوهش : این مطالعه از نوع مطالعه توصیفی – پیمایشی بوده و جامعه مورد مطالعه شامل داروخانههای شهری در مناطق مختلف از شهر تهران است. در ابتدا لیست مولفههای مورد نیاز جهت تحقیق به روش کارت امتیازی متوازن جمع آوری و پرسشنامه مورد نظر طراحی و اعتبارسنجی شد. سپس دادههای میدانی از داروخانههای شهر براساس حجم نمونه و الگوی نمونه برداری مشخص، جمع آوری شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها و بررسی آمار توصیفی و استنباطی از آزمون میانگین و آزمون t تک نمونهای و برای ارزیابی پایایی از ضریب آلفای کرونباخ در نرمافزار SPSS استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد که از دیدگاه پاسخ دهندگان، اپیدمی کووید 19، در جنبههای مالی، فرایندهای داخلی، رضایت مشتری و رشد و یادگیری داروخانههای شهر تهران موثر بوده است. همچنین با توجه به میانگین کلیه ابعاد، در سطح خطای 5 درصد میتوان نتیجه گرفت که وضعیت داروخانههای مورد مطالعه از نظر سنجههای مورد نظر در سطح بالاتر از متوسط بوده و دادهها از توزیع نرمالی پیروی میکنند. همچنین با توجه نتایج حاصل از آزمون کلموگروف – اسمیرنوف[k-s] و با توجه به آن که سطح معناداری کمتر از سطح خطای آزمون (05/0) می باشد، لذا با اطمینان 95 درصد مشخص میشود که متغیرهای تحقیق، نرمال هستند. نتیجهگیری: بر اساس نتايج به دست آمده، تمام ابعاد کارت امتیازی متوازن این تحقیق برعملکرد داروخانهها در دوران همه گیری کرونا تاثیر معنادار داشته است. همچنین از جهت بعد مالی و فرایندهای داخلی، معناداری کمتر از خطای 05/0 است، بنابراین داروخانههای شبانه روزی نسبت به داروخانههای روزانه تاثیر بیشتری پذیرفته اند. همچنین فرایندهای داخلی بر داروخانههایی که تعداد دکتر داروساز آنها دو نفر بوده است، تاثیر گذارتر بوده است.