بررسی و رتبه‌بندی عملکرد شرکت‌های دارویی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از شاخص‌های رقابت در بازار محصول به کمک روش‌های CRITIC و WASPAS

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه شیراز، فارس، ایران

2 استادیار، گروه حسابداری، دانشگاه شیراز، فارس، ایران

3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه شیراز، فارس، ایران

4 دانشجوی کارشناسی‌ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه شیراز، فارس، ایران

doi
چکیده

مقدمه: در محیط رقابتی امروزه، بررسی عملکرد صنایعی مانند صنعت داروسازی که علاوه بر جنبه اقتصادی، تاثیرات مستقیمی بر شرایط زیستی و سلامتی افراد جامعه دارد دارای اهمیتی دوچندان است. در نتیجه، هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی و رتبه‌بندی شرکت‌های دارویی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر نوع هدف، کاربردی و مبتنی بر فنون کمی و روش‏های تصمیم‏گیری چند معیاره است. تعداد 25 شرکت دارویی به عنوان نمونه در بین سال‌های 1389 تا 1398 مورد بررسی قرار گرفتند. با بررسی ادبیات موضوعی، 8 شاخص رقابت در بازار محصول استخراج شد. سپس داده‏های لازم با استفاده از نرم‏افزار ره‏آورد نوین جمع‏آوری شد و با کمک نرم‏افزار اکسل بر اساس روش‏هایCRITIC  و WASPAS مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. در ادامه از روش CRITIC به منظور اولویت‏بندی و محاسبه شاخص‌ها و از تکنیک WASPAS به منظور رتبه‌بندی شرکت‌های نمونه استفاده شد. یافته‌ها: یافته‏های پژوهش نشان داد که در بین شاخص‏های رقابت در بازار محصول، شاخص هرفیندال هیرشمن و Q توبین دارای بیشترین وزن و شاخص لرنر تعدیل شده دارای پائین‏ترین وزن هستند. افزون بر این، در رتبه‏بندی کلی شرکت‏های دارویی، شرکت سینا دارو بهترین عملکرد را دارد. پس از آن، شرکت دارو رازک در رتبه دوم و شرکت‏های پارس دارو و فرآورده تزریقی مشترکاً در رتبه سوم قرار گرفتند. ‏هم‌چنین، شرکت‌های داروسازی کوثر و پخش هجرت، به ترتیب، در رده‏های پائین فهرست رتبه‏بندي عملکرد قرار گرفتند. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‏های این پژوهش، شرکت‏های برتر می‏توانند گزینه‏های بهتری برای ذینفعان باشند.