طراحی الگوی مدیریت خدمات پزشکی از راه دور در ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.82411/jhm.2025.848552
چکیده

مقدمه : پزشکی از راه دور داراي بيشترين نقش در گسترش مراقبت از سلامت در مناطق محروم و روستاها بوسيله فراهم آوردن امكاناتي براي پزشك و يا ديگر عوامل حوزه سلامت براي معاينه بيمار از طريق ويدئو كنفرانس، اينترنت و ... به متخصص مشاور در مركز پزشکی از راه دور مي‌باشد. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارزیابی یک الگوی پزشکی از راه دور و ارتقاء دسترسی به خدمات سلامت انجام شد. روش پژوهش : در این پژوهش از روش‌ آمیخته که ترکیبی از روش کیفی و کمی می‌باشد، استفاده شد. اطلاعات مورد نياز اين تحقيق، ابتدا از طريق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 10 نفر از خبرگان دانشگاهی، مدیران و کارشناسان وزارت بهداشت به روش نمونه‏گیری گلوله برفی، استخراج گردید و در طی سه مرحله به روش تحلیل مضمون (کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی) با نرم افزار مکس کیودا تحلیل شد و در نهایت طبق مصاحبه‌ها ابعاد و مولفه و شاخص‌ها استخراج و پرسشنامه محقق ساخته طراحی شد. بر اساس فرآیند مصاحبه، کدگذاری و آزمون‌های انجام شده نهایتاً مدل نهایی پژوهش ارائه گردید. سپس در بخش کمی، پرسشنامه بین 384 نفر توزیع شد و از مدلسازی معادلات ساختاری و نرم افزار اسمارت پی ال اس (3smart pls) میزان ارتباط بین ابعاد مشخص گشت. یافته‌ها : نتایج نشان داد بین ابعاد برنامه ریزی، هماهنگی، سازماندهی، کنترل، تامین مالی و خدمات پزشکی از راه دور در ایران رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. نتیجه‌گیری : با توجه به این که ارائه خدمات پزشکی از راه دور گرایش جدیدی است که در سال‌های اخیر به واسطه شرایط خاص بهداشتی و شیوع کرونا ویروس بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است و لذا ضروری است تا برنامه‏ریزی لازم برای استقرار الگوی خدمات پزشکی از راه دور در ایران برای همگان و به ویژه مناطق دور افتاده صورت پذیرد.